از نسيم روح‌بخش كلمات معصومان عليهم السّلام سرمست شد . از بسيارى از مشايخ اجازه ، اجازهء روايت داشت . در اثر انس با روايات وغوّاصى در اقيانوس بىكرانهء آنچه كه از پيامبر گرامى اسلام وائمّهء عليهم السّلام بر جاى مانده ، وتسلّط بر تمامى دانشهاى عقلي ونقلي ، بر بسيارى از منابع روايى همچون الكافي ، الاستبصار ، من لا يحضره الفقيه شرح وحاشية نگاشت ؛ وگاه در تفسير برخى از روايات - مانند : حديث « إنّما الأعمال بالنيّات » « 1 » ، « نيّة المؤمن خير من عمله » « 2 » وحديث تمثيل حضرت علي عليه السّلام به سورهء توحيد رسالهء مستقلّى تحرير كرد . مير در تفسير وتأويل آيات نيز مهارت خارق العادة داشت . استشهادهاى مكرّر به آيات وروايات ، وآميختن عبارات فلسفي با آنها ، نشانهء بارز انس أو با آيات وروايات واصرار وى بر اثبات توافق وهمنوايى عقل وشرع است . 2 . انديشه‌ها ونظريات در ميان مجموعهء آراء ونظريات فلسفي ميرداماد - جداى از آن دسته از نظرياتى كه مورد اتّفاق حكماى پيش از أو بوده ويا به نوعي اشتهار داشته - به سه دسته برمىخوريم : 1 . آراى ابداعى وابتكارى ، مانند : تقدّم دهري ، تقدّم سرمدي وبه تبع آن حدوث دهري ، حدوث سرمدي . 2 . آرايى كه كمتر كسى بدانها قائل بوده - أقوال شاذّ ونادر وبه اصطلاح خلاف مشهور - مانند : انحصار مقولات در دو مقولة . 3 . راه حلّهايى كه براي حلّ برخى از معضلات ومشكلات علوم ارائه كرده ، مانند : نظريهء وحدت حمل براي رفع تناقض از قضاياى متناقض نما . در اين قسمت به اجمال به برخى از اين نوع انديشه‌ها اشاره مىكنيم : الف . حدوث دهري : يكى از مسائل جنجالى وبسيار كهن فلسفي مسئلهء حدوث وقدم

--> ( 1 ) . بحار الأنوار ، ج 70 ، ص 210 ، 211 ، 212 ، 249 وج 84 ، ص 248 و 371 . ( 2 ) . بحار الأنوار ، ج 7 ، ص 322 ؛ ج 70 ، ص 189 ، 190 و . . .