بهمنيار بن المرزبان

مقدمه 11

التحصيل

وبما جرى بيني وبينه محاورة ومضيف اليه ما حصلته بنظرى من الفروع التي تجرى مجرى الأصول . در اين چند جمله أولا مىرساند كه كتاب را براي كي نوشته است ؟ ثانيا در ترتيب فصول كتاب از دانشنامه علائى پيروى كرده ثالثا در جميع مطالب به همه كتب بو على وبه مذاكرات شفاهى كه ميان آنها گذشته است نظر داشته است رابعا برخى مسائل فرعى نيز در اين كتاب گنجانيده است كه محصول فكر خودش بوده است . از زندگى بهمنيار اطلاع درستى در دست نيست ، در برخى كتب مانند روضات - الجنات وريحانة الأدب داستان معروف را ذكر كرده‌اند كه مبدأ آشنائى بو على با بهمنيار اين بود كه بهمنيار طفل بود وآمده بود از دكان آهنگرى يا دكان ديگرى كه آتش در آن وجود داشت مقدارى آتش براي آتشگيره بگيرد در حالي كه وسيله‌اى براي بردن آتش در دست نداشت . صاحب دكان گفت تو كه وسيله ندارى چگونه آتش را با دستت مىبرى ؟ كودك يك مشت خاكستر به كف دستش ريخت وگفت اين طور مىبرم . بو على كه شاهد جريان بود احساس كرد كه طفل باهوش است واستعداد علمي دارد ، رفت واز پدرش تقاضا كرد اجازه دهد اين طفل درس بخواند كه استعداد قابل توجهى دارد . خاندان بهمنيار مجوسي بوده‌اند ، ودرباره خودش مىگويند أو أول مجوسي بود وبعد مسلمان شد ، صاحب روضات مىگويد مشهور اينست كه مسلمان شد . علامه بزرگوار مرحوم آقا شيخ آقا بزرگ تهرانى رضوان اللّه عليه در الذريعة از كتاب التحصيل ياد كرده است واز مذهب بهمنيار بحثي نكرده است ونظر به اينكه معظم له تأليفات علماى شيعه را گرد آورده است ظاهر امر اينست كه أو را مسلمان وشيعه مذهب مىدانسته است ، ولى جناب آقاى محمد تقي دانش‌پژوه دانشيار دانشگاه تهران در فهرست كتب اهدائى أستاذ سيد محمد مشكاة وهمچنين جناب آقاى سيد محمد باقر حجتي استاديار دانشكده إلهيات در فهرست كتب خطى دانشكده إلهيات ومعارف اسلامى از أو با عنوان « مجوسي » ياد مىكنند .