2 - كيفيت صدور أشياء از واجب الوجود « 1 » ، وى در اين بحث با اشارتى به قاعدهء الواحد در صدد نفى أوليت ، چگونگى تخصّص ايجاد به وقت ، چگونگى ربط حادث به قديم يا متغير به ثابت ، وبالآخرة به بيان سلسلهء عقول ونفوس وتكوّن عنصريات همّت مىگمارد . در پى بحث از عالم عنصريات ، سير كلام وى به بحث « شر » وچگونگى ورود آن در قضاء اليه معطوف مىشود كه در همين جا وى نظريهء ابداعى « 2 » خود را در ذاتي بودن شرّ در نظام عالم ابراز مىدارد ؛ بنا به تفسير وى شرّ از لوازم ايجاد وسلسلهء موجودات است ، زيرا با قبول سلسلهء موجودات در نظام علّى ، سرانجام هر موجودى فاقد مرتبه‌اى از كمال است ، واين به منزلهء ظهور شرّ در آن موجود است ؛ پس شرّ اعتبار شده به حسب يك موجود مىباشد نه نسبت به كلّ سلسله ؛ بنا بر اين شرّ ، نسبى بوده وحقيقي نيست . 3 - بحث معاد ونبوت ؛ آغاز سخن وى درين بخش با تحليل بحث سعادت وشقاوت شروع مىگردد وسپس با تبيين أصول پنجگانه‌اى به بحث اثبات معاد به طور مطلق مىرسد ؛ در اين جا وى به چگونگى أحوال نفوس مختلف بشرى ومراتب گوناگون آن در معاد يا سراى پس از مرگ اشاره مىكند . در پايان اين بخش گفتار وى صبغه‌اى كلامي مىيابد وأو از مباحث اثبات نبوّت ، وارزش شريعت وكمال آن سخن مىگويد . آموزهء همين فصول بعدا مورد توجه حكمايى چون خيام ، خواجة نصير الدين طوسي وحتى

--> ( 1 ) . فصل 10 از مقالهء سوم شرح اسفراينى ( 2 ) . برخى بر اين باورند كه نظريه وى تقريرى از نظريه رواقيون است .