اشتباه در برخى از نگاشته‌ها به عنوان مختصر شفاء قلمداد شده است ، كه اين نسبت صحيح به نظر نمىرسد ؛ پيش از اين أستاذ يحيى مهدوى بدين واقعيت چنين اشاره نموده‌اند : « كتاب نجاة مانند كتاب شفاء ، لكن به اختصار شامل منطق وطبيعيات ورياضيات ( هندسه ، حساب ، هيئت ، موسيقى ) وإلهيات است ، وشايد همين امر باعث شده باشد كه كتاب نجاة را مختصر كتاب شفاء بخوانند وحال آنكه آن تصنيفى است مستقل وحتى قسمت‌هائى از آن جداگانه قبل از تصنيف كتاب شفاء ساخته شده بوده است ومقصود جوزجانى از اين كه شيخ كتاب نجاة را در راه شاپور خواست در خدمت علاء الدولة تصنيف كرده است همانا تاريخ تأليف وبهم آوردن اجزاء آن است . » « 1 » واما در مقايسه منطق نجاة با شفا در خواهيم يافت كه نجاة فاقد بحث مقولات وصناعات خمس بر خلاف شفاء است . در بخش طبيعيات ، نجاة فاقد مباحث آثار علوية ، علل أكون كائنات ، كتاب طبائع الحيوان وبيشتر مباحث سماء وعالم است . در مباحث نجاة « 2 » پاره‌اى از فصول نجاة بعينه در بر دارندهء فصول شفاء است « 3 » وفاقد بسيارى از فصول آن در بخش الهى ؛ نجاة فاقد نظم دقيق منطقي شفاء است وفاقد بحث مقولات ، أمور عامه ولواحق وحدت مىباشد اگر چه در بحث معاد ومعاد

--> ( 1 ) - فهرست نسخه‌هاى مصنفات ابن سينا / 225 ( 2 ) - مباحث نفس نجاة پاره‌اى در طبيعيات است وبرخى در إلهيات ( 3 ) نيز بنگريد مقدمهء أحوال النفس / 10