فخر الدين الاسفرايني النيشابوري

مقدمه 48

شرح كتاب النجاة لابن سينا ( قسم الالهيات )

هيئت نيز چيزهايى آورد كه پيش از أو نبود ، ودر اوقليدس شبهه‌ها آورد ، ودر ارثماطيقى خواص نيكو ، ودر موسيقى مسايلى كه پيشينيان از آن غافل مانده بودند ، وكتاب معروف به شفا را به پايان رساند بجز دو كتاب نبات وحيوان را ، وآنها را در سالى كه علاء الدولة آهنگ شاپور خواست كرد در راه به پايان برساند ونيز كتاب النجاة را در راه به پايان رسانيد . وبه علاء الدولة اختصاصى بهم زد واز نديمان أو شد ، تا آنكه علاء الدولة آهنگ همدان كرد وشيخ به همراهى أو بيرون رفت وشبى در برابر علاء الدولة سخن از خللى رفت كه در تقويم‌هاى معمول بنا بر ارصاد قديم بود وأمير شيخ را فرمان داد كه اين ستارگان را رصد كند وهر چه مال در خور اين كار بود به أو داد وشيخ بدان كار آغاز كرد ، ومرا همّت‌گماشت كه آلات اين كار را آماده كنم وسازندگان را استخدام كنم تا آنكه بسيارى از آن مسائل آشكار شد ، اما به واسطهء بسيارى سفرها وعوايق كار رصد خلل يافت . شيخ در أصفهان كتاب العلائي را گرد آورد . واز شگفتىهاى كار شيخ اين بود كه من بيست وپنج سال همراه وى ودر خدمت أو بودم وهرگز نديدم كه چون بر كتاب تازه‌اى مىنگرد بر سراسر آن بنگرد ، بلكه بر جاهاى دشوار آن ومسائل مشكل آن مىنگريست تا ببيند گرد آورندهء آن در آن چه گفته است ، وبدين گونه اندازهء آن در دانش وپايهء آن در فهم بر وى روشن مىشد . روزى شيخ در برابر أمير نشسته بود وأبو منصور جبايى حاضر بود ودر لغت مسئله‌اى پيش آمد . شيخ آنچه از آن در برداشت گفت . أبو منصور رو به أو