عبد الرحمن بدوي
تصدير 4
الأفلاطونية المحدثة عند العرب
علينا الآن أن نحدد العلل الأولى . ولهذا أخذنا بكل ما قاله الأوائل من آراء جيّدة جمعها قبلنا رجل يدعى داود اليهودي ، جمعها من أقوال أرسطوطاليس وابن سينا والغزالي والفارابي ، ورتبها على هيئة جمل قصار وأضاف هو إليها شرحا ، كما يشاهد فيما فعله أقليدس في الهندسيّات ؛ فكما أن شرح أقليدس يبرهن على النظرية الموضوعة ، كذلك يفعل شرح داود ، فما هو إلّا برهان على النظريات المعروضة . وبالمثل وصل إلينا كتاب في الطبيعيات أنجزه نفس الفيلسوف . وقد سمّى ذلك الكتاب « الميتافيزيقا » ، وأضاف أربعة أسباب لهذا العنوان . السبب الأوّل . . . « وقد جمع داود - كما قلنا - ذلك الكتاب من رسالة أرسطو التي ألّفها في مبدأ الكون ، وأضاف إليها كثيرا من أقوال ابن سينا والفارابي » . Cum in superioribus determinatum sit de proprietatibus eius quod est necesse esse , et de his quae sunt ab ipso , restat nunc de causis primariis de terminare . Accipiemus igitur ab antiquis quaecumque bene dicta sunt ab ipsis , quae ante nos David Iudaeus quidam ex dictis Aristotelis , Avicennae , Algazelis et Alpharabii congregavit , per modum theorematum ordinans ea , quorum commentum ipsemet adhibuit , sicut et Euclides in geometricis fecisse videtur ; sicut enim Euclidis comme - nto probatur theorema quodcumque ponitur , ita et David commentum adhibuit , quod nihil aliud est nisi probatio theorematis propositi . Peryenit ad nos per eumdem et Phycica ab eodem philosopho perfecta . Verum istum librum vocavit Metaphysicam , subiungens eiusdem tituli quatuor rationes . Quarum prima est quia agit . . . . . . . . . David autem sicut iam diximus hunc librum collegit ex quadam Aristotelis epistola , quam de principio universi esse composuit , multa adiungens de dictis Avicennae et Alpharabii . وقد تبيّن أن كتاب « الميتافيريفا » هذا الذي يشير إليه ألبرتس الكبير ( سنة 1206 م أو سنة 1207 م - سنة 1280 م - سنة 603 ه ، سنة 604 ه - سنة 679 ه ) هنا وينسب تصنيفه إلى « داود اليهودي » هو كتاب « الخير المحض » كما عرفه اللاتينيون . ومن هنا نشأ الفرض التالي وهو : إمكان أن يكون كتاب « الخير المحض » من تأليف