د ) تأليفات اخلاقى 1 . الاتمام لفضائل الأنام . عامري در اين كتاب پيوند ميان نظر وعمل را مورد بحث قرار داده است ، عقيدهء أو اين است كه علم براي عمل امرى ضروري است . در كتاب الإعلام بمناقب الإسلام گفته است : « علم سر آغاز همهء أموري است كه انسان به آن نيازمند است . واين از ابوابى است كه ما در كتاب خود الاتمام لفضائل الأنام دربارهء آن به تحقيق پرداخته‌ايم . » « 1 » 2 . النسك العقلي والتصوف الملّى . از اين كتاب اطلاع وبهرهء بيشترى به ما رسيده است - البتة در مقايسه با كتابهايى كه تنها ، شخص عامري از آنها خبري داده است - واين امر به واسطهء وجود متون نسبتا مفصّلى است كه أبو حيان توحيدي در درجهء أول وأبو على مسكويه ومؤلف مختصر صوان الحكمة در درجهء دوم از آن كتاب نقل كرده‌اند . عامري در اين كتاب از مسائلي مانند : وحى والهام ورؤيت نفوس ناطقه واثر آنچه از عالم علوي در افعال نفس افاضه مىگردد بحث كرده است . عامري گويد : « ما وحى والهام را در تصنيف خود موسوم به النسك العقلي والتصوف الملّى شرح داده‌ايم . « 2 » در مورد ديگر گويد : « ما شرح رؤيت نفوس ناطقه را به يارى نيروى متخيّله - چه در خواب وچه در بيدارى ، گاه به طور طبيعي وگاه صناعي - در مقالهء چهارم از كتاب خود النسك العقلي والتصوف الملي آورده‌ايم . » « 3 » در اين كتاب تأثير انگيزه‌هاى نفساني در افعال اختياري ، بويژه اعتقاد را نيز مورد بحث قرار داده است . چنان كه گويد : « به همين سبب مردم به هفتاد وسه فرقه منقسم گرديده‌اند وتنها يكى از آنها أهل نجات است . به نحوى كه ما آن را در كتاب النسك العقلي والتصوف الملّى شرح داده‌ايم . » « 4 » براي تكميل معلومات خود دربارهء اين كتاب ومحتواى آن ، بهتر آن ديديم كه متون منقول از آن را از مأخذ ياد شده عينا در اين كتاب درج كنيم . در اين متن ضبط كلماتي را كه ناشر متون اصلى در تحقيق آن موفق نبوده است در پاورقى آورديم وأساس كار را متن منقول از أبو حيان توحيدي قرار داديم . در هر مورد كه نقل مسكويه چيزى إضافي داشت كه عبارت توحيدي را تكميل مىكرد ، آن را در متن وارد ساختيم . مثلا در مواردى كه اقسام چيزى را برشمرده ، توحيدي سه قسم را ذكر كرده ومسكويه چهار قسم را ، مطالب إضافي را در افزوديم . زيرا

--> ( 1 ) . أبو الحسن عامري ، الاعلام بمناقب الإسلام ، ص 79 . ( 2 ) . همو ، التقرير لأوجه التقدير ، فروتر ، ص 262 . ( 3 ) . همو ، القول في الابصار والمبصر ، فروتر ، ص 338 . ( 4 ) . همو ، التقرير لأوجه التقدير ، فروتر ، ص 275 .