الفصول في المعالم الإلهية نسخهء خطى اين كتاب در ضمن مجموعه‌اى به شمارهء 1933 در كتابخانهء أسعد أفندي در سليمانيه استانبول يافت شده كه ميكروفيلم آن به شمارهء ف 535 در كتابخانهء مركزى دانشگاه تهران موجود است ونويسندهء كتاب با يارى وراهنمايى أستاذ دكتر مهدى محقق به استفاده از آن توفيق يافته است . « 1 » تحليلي مختصر از مطالب « الفصول في المعالم الإلهية » 1 . مراتب موجودات . در سلسله مراتب موجودات هر چه در مرتبهء برترى قرار دارد از حيث فيضان وثبوت وفعل بر آنچه پس از آن واقع است افزونى وچيرگى دارد . مثلا ، جوهريت سابق بر جسميت وجسميت سابق بر حيوانيت وحيوانيت سابق بر ناطقيت است . پس جوهريت از حيث فيضان وفعليت بر جسميت افزونى دارد ، همچنين جسميت نسبت به حيوانيت وحيوانيت نسبت به ناطقيت وأحوال موجودات كلا بر همين سياق تنظيم يافته است . وچون به مراتب أشياء در حقيقت وجود نظر كنيم آنها را پنج قسم خواهيم يافت : 1 ) موجود بالذات يعنى ذات بارى تعالى كه فوق دهر وزمان است ؛ 2 ) موجود به ابداع ، يعنى علم وامر ؛ وفلاسفه آن را عقل كلّى وصورت كلى مىنامند واين دو در دهرند ؛ 3 ) موجود به

--> ( 1 ) مؤلف در طىّ دو صفحه به توصيف اين نسخهء خطى وروش تصحيح پرداخته است كه چون ضروري تشخيص داده نشد از ترجمهء آن خوددارى كرديم . - م .