در المبدأ والمعاد مقالهء 2 فصل 7 ( ص 84 ) ودر رسالهء قدر ( چاپ مهرن 9 - 10 وجامع البدائع ص 63 ) وترجمهء فارسي آن در فرهنگ إيران زمين ( 24 : 67 - 70 ) ودر إشارات نمط 7 ( ص 140 ) نيز ترجمهء فرانسوى گواشون ( ص 458 ) از عنايت ياد كرده است . كارا دوو در « ابن سينا » ( ص 278 متن فرانسوى وص 267 ترجمه عربى ) ولوئى گارده L . Gardet در انديشهء ديني ابن سينا La Pensee religieuse d , Avicenne وگواشن در Distinction ) 292 ( نيز دربارهء همين انديشهء أو سخن داشته‌اند . در اخلاق نيقوماخوس كتاب 10 فصل 10 بند 1179 a 23 از عنايت يا Providence ياد شده است ( ترجمهء عربى كهن 356 وترجمهء عربى احمد لطفى سيد 365 - ترجمهء فارسي سلجوقى 321 - ترجمه‌هاى فرانسوى تريكو Tricot ص 521 ووآلگوئين Voilguin ص 497 - سرگذشت أرسطو از كروست Chroust 1 : 432 ( دانشمندان ما در اينجا گويا از رواقيان بهره برده‌اند چه آنان به تدبير يا عنايت الهى يا Peri Pronoias مىگرائيدند وبه گفتهء خروسيپوس نگارندهء كتاب تدبير الهى ، آن از ذات خداوند برخاسته است . آنان در حلى كه از مسألهء شر وبدى كرده‌اند به انديشهء رواقيان نزديكند . پنايطوس رودسى زندهء 180 خواجة وسرور رواقيان را كتاب العناية است . انديشهء ماركوس اورليوس هم چنين است . سيسرون در كتاب طبيعت خدايان هم چنين گفته است ( خروسيپوس از برهيه Brehier به فرانسه ص 42 و 203 - الفلسفة الرواقية از عثمان امين 4 و 131 150 و 142 ) إسكندر افروديسى چندين رساله دارد كه در ان به سخنان أرسطو مىنگرد يكى از آنها كه ترجمهء عربى آن در دست هست « العناية » است كه أبو بشر متى بن يونس قنائى ( غسانى ) آن را از سريانى به تازى درآورده است وسخنان دمكريتس واپيكورس وفيلسوفان نوين ديگر در اين باره در آن آمده است . فارابى در شرح العبارة ( ص 90 س 23 بندى دربارهء تدبير دارد كه بنوشتهء زيمرمن ( ص 256 ) از إسكندر گرفته است . ابن ميمون اسرائيلى ( 530 - 602 ) در دلالة الحائرين ( 3 : 16 - 18 ) از رسالة التدبير إسكندر بندهائى آورده وگفته كه دربارهء عنايت خداوند پنج رأى است ( 523 و 524 و 525 و 535 متن عربى چاپ 1974 آنكارا و 3 : 111 ترجمهء فرانسوى