أبو علي سينا
ديباچه 60
النجاة من الغرق في بحر الضلالات
گزارش إسكندر را أبو روح صابى از سريانى به تازى در آورده وابن عدي آن را درست نموده است وأو در نص يا متن أرسطو از ترجمهء حنين از يوناني به سريانى بهره برده است . گزارش آسپاسيوس ( نزديك 100 ) لغوى وزبانشناسانه است نه فلسفي . پارههايى از گزارش أو در گزارش سمپليكيوس مانده كه دوبار از اين گزارش أو آورده است . گزارش آدراستوس كه گويا بسيار ارزشمند بوده است در روزگار سمپليكيوس گم شده ، وأو در ان از فرفوريوس مىآورد . گزارش ثامستيوس ( نزديك 350 ) كه خود را بسيار نزديك به أرسطو نشان مىدهد گزيده است نه گسترده ولى فراگيرنده است . متى گفتار يكم آن را با كمي وكاستى ترجمه كرده است . داماسكيوس را گزارش گزيدهايست از دفترهاى يكم تا چهارم وهشتم طبيعي كه سمپليكيوس از آن آورده است . أو از دفترهاى وى كه دربارهء شمارهء ومكان وزمان است هم آورده است . سمپليكيوس ( سدهء ششم ) در گزارش خويش به ژرفى مىنگرد واز ثامستيوس وفيلوپونس خرده مىگيرد وآنچه از گزارش آسپاسيوس مانده است در ان مىيابيم همچنين پارههايى از گزارش آدراستوس وإسكندر افروديسى . فرفوريوس صوري را هم گزارشى است كه گفتارهاى يكم تا چهارم آن را بسيل مطران ترجمه كرده است ( ابن أبي اصيبعه 1 : 204 ) . گزارش يحيى نحوى اسكندرانى بزرگ است در ده مجلد وقفطى مىگويد كه آن را بدست آوردم . چهار گفتار نيمهء نخستين گزارش أو را قسطا بن لوقا وچهار گفتار دومى را كه نيمهء دوم است عبد المسيح ابن ناعمة حمصى ( نيمهء يكم سدهء سوم ) ترجمه كرده است . به نوشتهء قفطى جورجس يبرودى گفتههاى أو را با سخنان ثامستيوس بياميخته است . أو مىگويد كه گزارش أو از رومى به تازى درآمده است . أو از گزارش وى مىآورد .