أبو علي سينا
ديباچه 31
النجاة من الغرق في بحر الضلالات
آمدى است براي متافيزيك وگزيدهء نادرستى است از دفترهاى 2 تا 4 فيزيك وآن را كار يكى از شاگردان مىدانند . شايد هم خود أستاذ چنين شايسته ديد كه شنوندگان خود را پيش از آگاهى از متافيزيك با گزيدهاى از انديشههاى أو در فيزيك دربارهء جنبش وبىكرانگى اگر چه با شتابزدگى هم باشد آشنا سازد . به گفتهء إسكندر دروغين آن را أزين روى پيش از لاندا گذاردهاند كه آن براي « بتا » گاما ، اپسيلون » ولاندا براي « زتا ، اتا ، تتا » نگارش دوم بشمار مىآيد . 12 - دفتر لاندا يا لام كه هم در گزارش آنچه در آن هست وهم در جايگاه آن دشواريهاى چشمگيرى هست . مترجمان نوين به جز هاملين از بونيتس تايگروراس كه از گسستگى آن سخن مىدارند مىگويند كه لاندا كه در بودن ان از أرسطو سخنى نيست دفترى است جداگانه وموضوع يگانهء آن هم اينست كه بود يك جنبانندهء ناجنبندهء جهانى وطبيعت روحاني آن را روشن بدارد . چنان كه هاملين هم گفته است ما نمىتوانيم اين سخن را بپذيريم . چه اگر در لاندا از هيچ دفتر ديگرى آشكارا يادى نيست ، ودر بررسى از گوهر از زتا هيچ نامى برده نمىشود ، واگر در دفترهاى ديگر بازگشت به لاندا بسيار كم است ، ويا آنكه يقيني نيست ، چون كه فصل 11 زتا بند 21 a 7301 بهترست كه بگوييم كه آن به موونو باز مىگردد ، واگر برخلاف گفتهء راس ( 1 : 27 ديباچه ) مىگويم كه فصل دوم اپسيلون بند 91 a 7201 وفصل هفتم كاپا بند 93 a 4601 به خود لاندا باز مىگردد ، وسرانجام اگر بايستى انگاره كريش Kriche وگوندك ماير Goendeckmeyr را كه فصل 1 - 5 لاندا را با فصل 1 - 8 پيوسته مىدانند ، كنار گذاشت ونپذيرفت ؛ نبايد هم بگوييم كه لاندا خود بسنده است وجداگانه است ، وهيچ پيوند با ديگر بخشهاى متافيزيك ندارد . بازگشتها را ارزش دوم است ، چون مىشود كه آشكار هم نباشند . برانديس وهاملين درست گفتهاند كه كاوش فصل چهارم لاندا در برخى از پرسشهاى بتا ياد شده مانند آپورى ششم كه در فصل سوم آغاز مىگردد . از اين گذشته پيوند درونى برخى از بندهاى لاندا با بندهاى ديگر دفترها خود روشن است . هستى گوهر بىجنبش كه در متافيزيك از آن كاوش مىشود وشالودهء آن در پايان فصل نخستين اپسيلون ريخته شده ؛ همين خود ارزش گزارشى را كه در فصلهاى ششم تا هشتم لاندا از نخستين جنباننده داده شده است مىرساند . پيوندهاى لاندا با زتا هم روشن است .