شمس الدين الشهرزوري

مقدمه 77

شرح حكمة الاشراق

( 3 ) - هانرى كربن در ترجمهء قسمت دوم كتاب « حكمة الاشراق » كه پس از فوتش بچاپ رسيده ، ودر بسيارى از موارد به دو شرح شهرزورى وقطب الدين شيرازي رجوع كرده وقسمتهايى از آن دو متن را هم ضميمهء ترجمه نموده است . ر . ك . : : siraP ( tebmaJ naitsirhC rap setiudortni te seilbate , nibroC yrneH rapseton te noitcudart , garhsI - la tamkiH batiK : elatneirO essegaS al ed erviL eL , idravarhoS Veridier : Collection " Islam Spirituel , " 1986 ) , cf . pp . 289 ff . ( 4 ) - ر . ك . : « تاريخ فلاسفهء اسلامى » ، ص 289 : وى دربارهء شجرهء إلهية چنين گفته : « كتابي است موسوم به رسائل الشجرة الإلهية والاسرار الربانية ( كذا ) كه دايرة المعارف بزرگ فلسفي والهى است وتعاليم پيشينيان وپيشكسوتان خود را بطور مجمل در آن ذكر كرده است . در آن كتاب راجع به اخوان الصفا وابن سينا وسهروردى مشروحا توضيح داده است . كتاب بسال 680 پايان يافته است ( پس تقريبا نود سال پس از مرگ سهروردى تأليف آن بپايان رسيده است ) . از اين كتاب شش يا هفت نسخهء دستنويس مشتمل بر بيش از يك هزار صفحهء دو ورقى موجود است . » ( 5 ) - مثلا : آقاى على أصغر حلبى در كتاب خود ، « تاريخ فلاسفهء إيراني از آغاز اسلام تا امروز » ( تهران : زوار : 1351 ) تنها در يكى دو مورد به ترجمهء مرحوم درّى از نزهة الأرواح اشاره كرده است ( ص ، ص ، 499 ، 521 ، 522 ) ؛ ونيز در كتاب مفصل آقايان حنا الفاخورى وخليل الجر ، « تاريخ فلسفه در جهان اسلامى » ، 2 جلد ، ترجمهء عبد المحمد آيتي ( تهران : كتاب زمان ، 1358 ) ، أصلا ذكرى از شهرزورى نيامده . ( 6 ) - ر . ك . : دكتر غلامحسين ابراهيمى دينانى ، « شعاع انديشه وشهود در فلسفهء سهروردى » ، ( تهران : انتشارات حكمت ، 1364 ) ، صص 333 - 334 . ( 7 ) - ر . ك . : « تاريخ حكماء وعرفاء متأخرين صدر المتألهين » ، صص 23 و 24 . مرحوم درّى در حواشي نسخهء أسفار خويش مطالبى را مرقوم داشته ، كه آقاى صدوقى تمامى آن را نقل كرده‌اند ، واز آن ، مطالب مذكور معلوم مىشود . ( 8 ) - ر . ك . : شمس الدين محمد بن شهرزورى ، « نزهة الأرواح وروضة الأفراح » ( تاريخ الحكماء ) ، ترجمهء مقصود على تبريزى ، با ديباچه‌اى در بارهء تاريخنگارى فلسفه ، بكوشش محمد تقي دانش‌پژوه ومحمد سرور مولائى ( تهران : شركت انتشارات علمي وفرهنگى ، 1365 ) ، بخصوص صص ، صد وشصت وصد وشصت ويك . أستاذ دانش‌پژوه معتقدند كه شهرزورى در سال 687 در گذشته ؛ ونيز بر اين عقيده‌اند كه رسالهء « مدينة الحكماء » شهرزورى همان « نزهة الأرواح » وى مىباشد - رأى ايشان صائب است ( ص ، صد وشصت ويك ) . ( 9 ) - ر . ك . : « نزهة الأرواح » ، تصحيح خورشيد احمد ، صص : يب - يج .