شمس الدين الشهرزوري
مقدمه 55
شرح حكمة الاشراق
مشاهده مخالفند ومقامات وأحوال نفساني ايشان را در نمىيابند . 66 معقولات بر أصحاب مشاهده در « آن » تجربهء اشراق وارد مىشود . ايشان نيازى به آموختگى ندارند وحق مطالبى را بدون مطالعهء كتاب درك مىكنند . در واقع ، حدس قوى است كه اين افراد را « خليفة اللّه في الأرض » مىكند . 67 افرادى از اين گروه ياد شده كه بر فراز ونشيبها وسختىهاى سلوك چيره شدهاند ، در نهايت صاحب قدرت مىشوند وقاهر وصاحب تدبير وصاحب أمر ، أزين رو ، رياست معتبر مدينه حق ايشان است ، وديگران مىبايد فرمانبردار ايشان شوند . 68 از نظر سهروردى ، اعتبار سياسي و ، بنا بر آن ، قدرت ، هيبت ، حكم ، شوكت ، وحكومت حقّه از آن كسى است كه كرامات وخوارق وى ظاهر باشد . همان طور كه أنبياء ، به واسطهء معجزات ، افراد را به پذيرش بعثت خويش فرا مىخوانند ، كردار خارق العادهء رئيس مدينهء فاضله نيز أهل آن مدينه را به أطاعت از أو فرا مىخواند . بايد يادآور شد كه ابن خلّكان وديگر مورّخان به سهروردى نسبت سحر و « نيرنج » دادهاند وأو را « صاحب برايا » خواندهاند ، 69 چنين گفتارى چه بسا در پادشاهان زمان سهروردى بىتأثير نبوده ، بخصوص كه وى از فرهء كيانى پادشاهان سخن مىگويد ، از اين رو به نظر مىرسد كه پيام سياسي سهروردى به پادشاهان روزگارش اينست كه اگر طالب فره وقدرت وعدالت پيشينيان هستيد واگر مىخواهيد رياستتان معتبر باشد مىبايد نزد حكيمى متألّه حكمت بياموزيد . چه بسا چنين پيام سياسي در سرنوشت سهروردى مؤثر بوده وكار را به كشتن أو كشانده . به عبارت ديگر ، قتل أو چه بسا به دليل نظريهء « آيين فلسفهء سياسي اشراقي » وى بوده نه « بر اثر حسد حاسدان » . آثار وروش فلسفي شهرزورى شمس الدين شهرزورى آثار مهمى را در فلسفه تدوين نموده ، كه تا كنون بجز كتاب وى در تاريخ فلسفه ، « نزهة الأرواح » كه از آن قبلا ياد شد ، به چاپ نرسيدهاند . « شرح حكمة الاشراق » ، كه اكنون منتشر مىشود ، از اهميت خاصي برخوردار است ، اما اثر ديگر وى ، كتاب « الشجرة الالهيّة في علوم الحقائق