شمس الدين الشهرزوري
مقدمه 53
رسائل الشجرة الإلهية في علوم الحقائق الربانية
مصاديق وأسباب كرامت عبارت است از اين كه ظاهر زن را زيبا وآراسته دارد ، در باب أمور خانه با أو مشورت كند ، دست أو را در باب تدبير امر غذا وخدمتكار باز گذارد ، با خويشان أو به نيكى رفتار كند ، واگر زن شايسته بود از گزينش همسر ديگرى بر روى أو پرهيز كند . خواجة طوسي وشهرزورى با بيان اين سخن نغز كه « نفس انساني بر تعطيل صبر نكند » « 1 » مىگويند : دل مشغولى يا « اشتغال ذهني » « 2 » زن در خانه همواره بايد به عنوان يك عامل حفظ كيان خانواده مورد عنايت قرار گيرد . فرزند نيز يكى ديگر از أركان خانه واز مسائل حكمت منزلي است . در باب تربيت أو از جهات گوناگون مثل انتخاب نام خوب ، تهذيب اخلاق ، تعليم ، تشويق وتنبيه ، آداب غذا خوردن وراه رفتن ونشست وبرخاست وآيين سخن گفتن وأمثال اينها به تفصيل بحث مىشود . بيشتر دقايق مطرح شده برگرفته است از سخنان بروسن يوناني ، كه در تهذيب الأخلاق ابن مسكويه واخلاق ناصري بدان تصريح شده است . چنان كه اشاره شد خدمتكار نيز يكى از أركان خانه محسوب مىشود . بنا بر اين يكى ديگر از مسائل حكمت منزلي أمور متعلق به خدمتكار است . در اين مسأله مباحث مختلفي از قبيل جايگاه خدمتكار ، چگونگى انتخاب خدمتكار ، كيفيت رفتار با أو ، موضوع بحث قرار مىگيرد . در قسم سوم كه « سياست مدن » است بر اين موضوع تكيه شده است كه زندگى آدمي به لحاظ نيازهاى بسيار ، جز با « تعاون » سامان نمىيابد وتعاون نيازمند « اجتماع » است كه از آن به « مدينه » تعبير مىشود . مدينه جايى است كه أنواع مشاغل وحرف وصنايع مورد نياز زندگى در آن جمع باشد . از طرفي بدون ترديد چنين اجتماعي نيازمند نوعي تدبير وسياست است كه همگان بر آن تن دهند . اين سياست را « حكمت مدن » مىنامند .
--> ( 1 ) . اخلاق ، ص 218 ؛ همين رساله ، ص 21 : « فإنّ الإنسان لا يصبر على التعطيل » . ( 2 ) . در متن : « شغل الخاطر » .