معرفى رساله‌هاى اين مجموعه الرسالة الأولى : في المقدمات وتقاسيم العلوم « 1 » مقدمهء مصحح بر رساله نخست ، در دو بخش تنظيم شده است : الف سير تاريخي مباني تقسيمات علوم تعيين مبناى تقسيمات علوم يكى از كوششهاى علمي مستمر دانشمندان اسلامى بوده است . در اين باب برخى در كتب منطق ومعمولا در كتاب برهان تحت عنوان « تمايز علوم واشتراكات آنها » بحث كرده‌اند « 2 » ؛ وبرخى در مقدمهء كتاب خود در حدّ نياز موضوع بحث ، به آن پرداخته‌اند « 3 » ؛ وگروهى نيز با تدوين كتب ورسائل مستقل به تبيين جوانب مختلف آن همّت همّت‌گماشته‌اند . وبا عنايت به گسترش متزايد رشته‌ها وشاخه‌هاى علوم ، اين ضرورت همواره مورد توجه بوده است وعلماى بزرگ اسلامى در تمامى اعصار با اهتمام خاصّ بدان نگريسته‌اند ودر اين باب آثار ارزشمندى پديد آورده‌اند . در حد ظرفيت اين نوشته كه مقدمه‌اى است بر متن تصحيح شده رسالهء نخستين از رسائل الشجرة الإلهية شمس الدين محمد شهرزورى كه آن را در باب تقسيمات علوم پرداخته است ، به اجمال به سوابق اين موضوع وكوششهاى علماى مسلمان خواهم پرداخت وبا رعايت اختصار به برخى از اهمّ منابعى كه قبل از اثر شهرزورى تاليف شده است اشاره خواهم كرد .

--> ( 1 ) . اين رساله پيش از اين در مجله مقالات وبررسيها ، با تصحيح اين بنده از انتشارات دانشكده إلهيات ومعارف اسلامى دانشگاه تهران ، دفتر 57 - 58 با مقدمه ونقل آراء حكماى اسلامى در باب مباني تقسيمات علوم تا قرن هفتم هجرى قمري ، چاپ شده است واكنون با مقابله با نسخهء ديگر واطمينان بيشتر از صحت متن ، مجددا ، امّا بدون آن مقدمهء مفصل ، با رساله‌هاى دوم وسوم رسائل الشجرة الإلهية منتشر مىشود . ( 2 ) . از آن جمله‌اند ابن سينا ، الشفاء ، المنطق ، برهان ، مقاله 2 ، فصل 6 و 7 ، صص 155 - 168 ؛ هم أو در مقدمهء منطق المشرقيين ، صص 5 - 8 ؛ خواجة نصير الدين طوسي ، أساس الاقتباس ، مقالهء 5 ، فصل 16 ، ص 400 . ( 3 ) . از آن جمله است : ابن سينا ، الشفاء ، الإلهيات ، مقالهء 1 ، فصل 1 ، ص 3 .