مىپرستيدند در آن گنجانيده است . جاحظ نيز در اين موضوع كتابي به نام كتاب الأصنام تأليف كرده است ، و در مقدمهء كتاب الحيوان از آن نام برده و موضوعش را به ما شناسانيده است ، چنان كه دميرى صاحب حياة الحيوان ، در ضمن بيان كلمهء « القرش » در حرف قاف از جاحظ نقل نموده است . پس از آن فيلسوف إسلام ، ابو زيد بلخى آمده و كتابي در رد پرستندگان أصنام تأليف نموده است . [ 47 ] كتاب الأصنام هشام كلبى 142 ) كتاب الأصنام كه آن را تنكيس الأصنام ( واژگون كردن بتان ) نيز خوانده‌اند ، يكى از آثار مهم هشام كلبى است كه خوشبختانه از دستبرد زمانه محفوظ مانده است . اين كتاب در سال 1332 هجري قمرى / 1914 ميلادى در قاهره چاپ شد و اينك از نو متن عربي طبع قاهره همراه ترجمهء فارسي آن انتشار مىيابد . هشام اين كتاب را در سال دويست و يك هجري تأليف كرد ، و قديمترين نوشته و اثر موجودى مىباشد كه دربارهء بتان عرب و پرستش تازيان دورهء جاهلى فراهم آمده است . كتاب الأصنام در طول تاريخ حظ وافرى از توجه علماى محقق را يافته است چنان كه دانشمندان بنام آن را درس خواندند و درس دادند و بنابر طريق مستقيم پيشينيان در روايت و اسناد مطالبش را نقل كردند و كلماتش را تحرير نمودند و رواياتش را ضبط گرفتند و حواشي و

--> [ 47 ] مقدمهء احمد زكى پاشا بر كتاب الأصنام ، صفحات 27 - 25 .