در عهد جاهليت عرب بتانى را به همين نام مىپرستيدند اما بگفتهء كلبى اين بتان ، در قبال أصنام « لات » و « منات » و « عزى » كه قرآن از آنها خبر مىدهد ، بتان درجهء دوم بودند و « هبل » مقدم بر همهء بتان بوده است . و نخستين كسى كه در خانهء « كعبه » بت نهاد ، « عمرو بن لحى » بود و اين واقعه در آغاز پادشاهى « شاپور ذو الأكتاف » روى داد تا اينكه إسلام ظاهر شد ، و آنها را بيرون ريخت ، و همه را واژگون ساخت و بت‌پرستى را از شبه جزيرهء عربستان برانداخت ، و خداى يگانه مورد پرستش قرار گرفت . [ 13 ] پس از بيان اين مقدمات ذيلا به شرح كتاب تنكيس الأصنام مىپردازيم : كتاب الأصنام كتاب الأصنام يا به تعبير صحيح‌تر كتاب تنكيس الأصنام [ 14 ] كه از واژگونى بتان حكايت مىكند ، تاريخ مختصر نحوهء پرستش عرب و بتان ايشان در دورهء جاهليت و قديمترين نوشتار و كتاب مستقلى است كه به دست ما رسيده . اين كتاب دست كم در دو قرن أخير جزو كتب ناياب يا گمشده

--> [ 13 ] الملل و النحل تأليف محمد بن عبد الكريم شهرستانى ، جزء سوم ، چاپ قاهره ، سال 1368 هجري ، صفحهء 78 و توضيح الملل ترجمهء فارسي الملل و النحل چاپ تهران ، سال 1361 ، صفحهء 375 . [ 14 ] اين كتاب دو نام دارد ، يكى كتاب الأصنام ، و ديگر تنكيس الأصنام . عبد القادر عمر بغدادى در خزانة الأدب ، غالبا آن را تنكيس الأصنام خوانده ، و اين اسم با مفاد و محتواى اين كتاب مناسبتر مىباشد .