السيد محمد صادق الروحاني
388
توضيح المسائل ( فارسي )
مسأله 2244 - اگر مالك بميرد ، معامله مساقات به هم نمى خورد وورثه اش بجاى أو هستند . مسأله 2245 - اگر كسى كه تربيت درختها بر أو واگذار شده ، بميرد ، چنانچه در عقد شرط نكرده باشند كه خودش آنها را تربيت كند ، ورثه اش بجاى أو هستند وچنانچه خودشان عمل أو را انجام ندهند وأجير هم نگيرند ، حاكم شرع از مال ميت أجير مى گيرد وحاصل را بين ورثه ميت قسمت مى كند ، واگر شرط كرده باشند كه خود أو درختها را تربيت نمايد ، پس اگر قرار گذاشته اند كه به ديگرى واگذار نكند ، با مردن أو معامله به هم مى خورد ، واگر قرار نگذاشته اند ، مالك مى تواند عقد را به هم بزند ، يا راضى شود كه ورثه أو يا كسى كه آنها اجيرش مى كنند ، درختها را تربيت نمايد . مسأله 2246 - اگر شرط كنند كه تمام حاصل براي مالك باشد ، مساقات باطل است . وميوه مالك مى باشد وكسى كه كار مى كند نمى تواند مطالبه اجرت نمايد ، ولى اگر باطل بودن مساقات به جهت ديگر باشد ، مالك بايد مزد آبيارى وكارهاى ديگر را به مقدار معمول به كسى كه درختها را تربيت كرده بدهد . مسأله 2247 - اگر زمينى را به ديگرى واگذار كند كه در ان درخت بكارد وآنچه عمل مى آيد مال هر دو باشد ، معامله باطل است ، پس اگر درختها مال صاحب زمين بوده ، بعد از تربيت هم مال اوست وبايد مزد كسى كه آنها را تربيت كرده بدهد ، واگر مال كسى بوده كه آنها را تربيت كرده بعد از تربيت هم مال اوست ومى تواند آنها را بكند ، ولى بايد گودالهايى را كه به واسطه كندن درختها پيدا شده پر كند واجازه زمين را از روزى كه درختها را كاشته به صاحب زمين بدهد ومالك هم مى تواند أو را مجبور نمايد كه درختها را بكند ، واگر به واسطه كندن درخت ، عيبى در آن پيدا شود ، بايد تفاوت قيمت آن را به صاحب درخت بدهد ونمى تواند أو را مجبور كند كه با اجاره ، يا بدون اجاره ، درخت را در زمين باقي بگذارد .