[ نقل قصّه دروغ ] س 10 : چه مىفرمايد در خصوص نقل قصصى كه اصل ندارد ومحض كذب مىباشد ، يا بعضى از آنها اصل دارد ، و بعضى ديگر كذب است ، آيا ناقل ومستمع عاصى وگنه كار مىباشند ، يا معصيت بر ناقل است ومستمع را باكى نيست ؟ چون جناب ملَّا محمّد باقر در « عين الحياة » دغدغه حرام فرموده اند در مثل نقل نقّال ها كه در سر راه ها نقل مىكنند ، و مثل رموز حمزه كه نقل مىكنند ، آيا شنيدن اينها حقيقاً حرام است ، ومستمع وناقل هر دو معصيت كارند ، يا ضرر ندارد ؟ ج : بلى ، مرحوم ملَّا محمّد باقر عليه الرحمة در كتاب « عين الحياة » مىفرمايد : از جمله ء چيزهايى كه مذموم است ، بلكه دغدغه ء حرمت در آن مىشود نقل دروغ است ، مانند قصّه ء حمزه و ساير قصّه هاى دروغ ، و در كتاب « حقّ اليقين » تصريح نموده به حرام بودن آن نزد جمعى از علما ، بلكه ظاهر كلام مرحوم در آنجا آن است كه خود نيز حرام مىدانند ، مىفرمايد : و از جمله ء محرّمات كه جمعى از علما تصريح به آن كرده اند خواندن و شنيدن قصّه هايى است كه همه ء آنها دروغ است ، مانند قصّه ء حمزه وافسانه هاى معلوم الكذب ، وافسانه هايى كه بعضى از آنها معلوم الكذب باشد . وصريح كلام ايشان آن است كه شنيدن آنها را نيز جمعى از علما حرام مىدانند . و ظاهر از كلام فاضل كامل محمّد بن ادريس حلَّى عليه الرحمة نيز حرمت است ، بلكه