الشيخ الصدوق ( مترجم : كمره اى )
تعريف الكتاب 4
كمال الدين وتمام النعمة ( فارسي )
دوم آن را چنين تعريف كرده است . قد تشرف باتمامه العبد الفقير الحقير المذنب الراجى عفوربه الغفور الرحيم الغني الوفى محمد بن يوسف بن محمد قاسم النجفى النظنزى مسكنا ومولدا لفا ونشرا مرتبا في أشرف الاماكن النجف الاشرف و در حاشيه صفحه آخر چنين نوشته است - ترجمه من مشرف شدم بمقابله اين كتاب از اول تا آخر به اندازه وسع و طاقت با نسخه اى كه از روى آن استنساخ كردم و نسخه ديگرى كه خالى از غلط نبود . در اين نسخه بابها و عناوين آن را به خط قرمز و درشت ثبت كرده ولى شماره بابها ذكر نشده است . 3 - براى آنكه خوانندگان در پيچ و خم نسخه بدلهاى متعدد گرفتار نشوند از ضبط آنها صرفنظر كرديم و از ميان اين نسخه ها عبارت روشن تر و صحيح تر را انتخاب نموديم و ضبط كرديم و اختصار و جانب معنا را بيشتر رعايت نموديم زيرا ضبط نسخه بدلها براى عموم فائده اى ندارد و اشخاص متتبع و خورده بين بايد به خود اين نسخه ها مراجعه كنند . 4 - موضوعى كه بسيار مبهم و مورد اختلاف نسخه ها است شماره ابواب كتاب است در نسخه چاپى غيبت ادريس نبى را باب دوم به حساب آورده و در نظر گرفتار است كه باب اول كتاب در سابق گذشته است ولى در مطالب پيش كه قريب خمس مجموع كتاب است عنوان باب اول را ضبط نكرده است و معين نكرده كه باب اول كتاب از كجا شروع شده فقط به حساب اينكه در ضمن مطالب گذشته ذكر غيبت آدم عليه السلام شده است در نظر گرفته است كه غيبت آدم باب اول كتابست و به اين حساب غيبت ادريس باب دوم محسوب مىشود و نسخه اى هم بدست نداده كه اين شماره را از آن نقل كرده باشد همين قدر معلوم است كه اين شماره بعنوان تصحيح وارد كتاب شده است ولى در نسخه مصحح باب غيبت ادريس را باب اول شمرده است و به همين شماره پيش رفته است تا باب نوادر كه باب شصت و چهارم و خاتمه كتابست و در فهرستى هم كه اول كتاب تنظيم كرده است همين حساب را منظور نموده است و در حقيقت كليه مطالب پيش از غيبت ادريس را مقدمه كتاب به حساب آورده با اينكه در نسخ براى آن عنوان مقدمه و عنوان ديگرى هم ذكر نشده است . در نسخه 3 كه در تاريخ 1051 نوشته شده و با دو نسخه ديگر مقابله شده است لفظ باب و شماره اى ذكر نشده فقط همان عناوين أبواب برنك ديگر و خط درشت ثبت شده است و