الشيخ الصدوق ( مترجم : گيلاني )
178
الخصال ( فارسي )
ترجمهء ( 998 ) پنجاه حقى كه امام على بن الحسين به يكى از ياران خود نگاشته - ابو حمزهء ثمالى گفته : اين نامهء امام على بن الحسين است كه به يكى از ياران خود نگاشته : بدان خداى را بر تو حقوقىست ، در هر جنبش و آرامشى در هر حال و هر مقال و در هر مرتبه و مقامى كه هستى و در هر اندامى كه بگردانى . و در هر ابزارى كه به كار برى حقى به گردن تو ثابت است . برترين همهء اين حقوق ، حقوق خداست كه بر تو لازم گردانيده زيرا آن ريشهء همهء حقوق است . آنگاه آنچه براى توست كه بر تو واجب ساخته از فرق سر تا كام تو نسبت به اندامهاى گوناگون تو . خدا براى زبان تو ، گوش تو ، ديدگان تو ، دست تو ، پاى تو ، شكم تو ، فرج تو حقى نهاده . اين هفت اندام كه با آنها كار مىكنى هر كدام را حقىست ، براى همان كارهايى كه بايد انجام دهى بر تو حقى ثابت كرده ، براى نماز تو ، روزهء تو ، زكات تو ، قربانى تو ، و ديگر كارهاى تو بر تو حقىست به اضافه از اين حقوق كه در درون خوددارى براى ديگران نيز بر تو حقوقىست . برتر از همهء آنها : حقوق پيشوايان است ، آنگاه حقوق زير دستان ، سپس حقوق خويشان ، اين حقوق هر كدام شعبههايى دارد ، حقوق پيشوايان تو سه است ، برترين آنها حق كسىست كه به سلطنت ترا اداره و پرورش مىدهد ، آنگاه حق آنكه ترا به دانش و بينش پرورش مىدهد ، سپس حق آنكه ترا به فرمانروايى پرورش مىدهد ، همه پرورش دهندگان تو بر تو