الشيخ الصدوق ( مترجم : گيلاني )

تعريف الكتاب 5

الخصال ( فارسي )

شده كه گفته : هر كه پيشوايان از خانوادهء مرا دوست داشته باشد خدا به دو بيست چيز دهد ده در جهان و ده جاويدان . باب سى ام - در منشهاى سى گانه و ما فوقش و در آن 11 منش است . على بن موسى الرضا گفته : پيشواى را سى نشانه است . باب چهلم - در منشهاى چهلگانه و ما فوقش و در آن 31 منش است . على بن الحسين گفته : روزه بر چهل گونه است . باب پنجاهم - در منشهاى پنجاهگانه و ما فوقش و در آن 3 منش است . على بن الحسين گفته : حقوق مردمان بر يكديگر سى حق است . باب هفتادم - در منشهاى هفتادگونه ومافوقش و در آن 13 منش است . از مكجول روايت شده كه مىگفته : على بن أبى طالب هفتاد منقبت دارد . باب هشتادم - در منشهاى هشتادگانه و ما فوقش و در آن 6 منش است . پيامبر اكرم گفته : دربارهء گسارى - هشتاد تازيانه است . باب يك تا صد - در منشهاى صدگانه و در آن منشهايى ست . على بن أبى طالب گفته : كسى كه مسلمان باشد وفرمان بردار اسلام وخوانندهء قرآن شايسته است به دو هرسال دويست دينارزدهند از بيت المال مسلمانان هرگاه در جهان به دو ندادند در جاويدان دهند يعنى حاصل آن را - باب هزارم - در منشهاى هزارگانه ومافوقش و در آن 54 منش است . از پيامبراكرم روايت شده كه گفته : خدا صد و بيست و چهار هزار پيامبر فرستادهء من از ايشان گرامى ترهستم در حالى كه فخر بدان نكنم . اين خلاصهء محتويات كتاب خصال بود . براى تفصيل بيشتر از آن مراجعه به فهرست اين كتاب كه نوشتم كنند ، از اين كتاب استفاده مىشود كه صدوق در حالى كه تقليد از گذشتگان خود در اين كرده ليك بهتر وبرتر از عهده اين كاربر آمده نگارنده در مؤلفات گذشتگان هنوز مانند آن نديده‌ام . هر چند گامى اخبار ضعاف در آن ظاهر است . اما كسى كه به اصول حديث واقف است اين مطلب بر او پوشيده نيست . مؤلف خصال امام محدث أبو جعفر محمد بن على بن الحسين بن موسى بن بابويه قمى مشهور به صدوق و ابن بابويه ، از فقهاء ومحدثين مذهب جعفر نيست . ظاهرا نياى وى بابويه از سرشناسان روزگار خود بوده كه بسيارى از دانايان اسلام به دو منسوب اند . آنچه از كتب تراجم ورجال استفاده مىشود ، افراد بسيارى از محدثين وفقهاء منسوب به بابويه بوده‌اند . پدر صدوق : على بن الحسين از فقهاى زمان در قم بود . در حالات وى نوشته‌اند حدود دويست كتاب تأليف كرده بود وگويند در سال 317 هجرى به سفر قبله رفت ، اتفاقا در آن سال قرامطه كه فرقه يى ضد اسلام بودند ناگاه بر