الشيخ محمد بن محمد رضا القمي المشهدي
مقدمة تحقيق 38
تفسير كنز الدقائق وبحر الغرائب
وارده از ناحية مقدسه معصومين - صلوات اللَّه عليهم أجمعين . 7 - بحث مستوفى در شناخت لغات وألفاظ ومفردات . أو بعضا ، در اين زمينه مطالبى را گوشزد مىكند كه نشان دهنده صاحب نظر بودن أو در واژه شناسى ومشى أو در آنست ، مثل : عدم تغيير معنى كلمه جامد ، با بهم ريختن حروف آن . 8 - نقل روايات وارده در ذيل آيات . أو بيشترين استفاده را در بحثهاى أدبي خود از أنوار التنزيل بيضاوى مىكند وسپس از تفاسير ديگرى مانند كشاف ومجمع البيان . ولى أو در اين استفاده ، به نقل تنها قناعت نكرده ، بلكه آنها را بسط و تفصيل داده و يا تكميل وپختهتر مىكند . وبعضا نيز نظرات آنها را نپذيرفته و دست به نقد آنها مىزند . و ديگر اينكه ، مفسر - بعضا - جهت تكميل مطالب خود نقلي از أقوال صوفيه مىكند ، اما با عباراتى كه دائر بر اعتقاد أو به بطلان آنهاست ، از آنها مىگذرد . گويا كه بطلان اعتقادات آنان را واضحتر از آن مىداند كه نيازى به بررسى داشته باشد . ولى با اين همه ، أو أقوالي را از « بعضي فضلاء » - به تعبير خودش - نقل مىكند كه در آن ذوق عرفا في اصطلاحى ، بروشنى پيداست . و در قسمت نقل روايات ، حق همانست كه صاحب روضات و صاحب الذريعة فرمودهاند : آنچه كه در تفسير نور الثقلين آمده ، در اين تفسير نيز هست ، باضافه أسانيد آن روايات . و در ضمن در نور الثقلين از تفاسيرى مانند شرح الآيات الباهرة ، نقل نشده ، ولى مفسر ما اين استفاده را از آن تفسير برده است . ظن قوى نگارنده بر آنست كه مفسر بعد از إتمام ربع أول تفسير خود ، آن را عمدتا با استفاده از تفسير نور الثقلين و تفسير تأويل الآيات الباهرة تكميل كرده است . بر اين معنا ، نسخ موجود از تفسير ، كه در تصحيح آن مورد استفاده بوده