تحت تصرف مسلمانان در آمد و مقوقس شكست خورد ( 1 ) دربند شهر ساحلى داغستان ( جنوب شوروى ) در سال 22 هجرى فتح شد . 8 - أحنف بن قيس كه در جنگ جمل و صفين شركت داشت و در ركاب امام علي عليه السلام بود فاتح هرات ، بلخ ( أفغانستان ) و مرو بود . در صدر اسلام منطقه هرات ، بلخ و مرو تحت تصرف ايران و هند بود . پس از أحنف بن قيس أسد بن عبد الله قسرى در تاريخ 103 هجرى بلخ را پايتخت منطقه خراسان قرارداد . در سال 16 هجرى ارجان ( منطقه ميان را شيراز و عراق = بهبهان ) بدست مسلمانان افتاد . 9 - ارض روم ( تركيه ) در سال 33 هجرى بدست حبيب بن مسلمه تصرف گرديد . عثمان أو را حاكم آذربايجان نمود . مدتي هم حاكم ارمنستان بود و در ارمنستان از دنيا رفت .

--> ( 1 ) تاريخ سياسي اسلام ج 1 صفحات 239 - 249 .