ابن قتيبة الدينوري ( مترجم : دامغاني )
325
الأخبار الطوال ( فارسي )
حجاج به مهلب نامه نوشت و دستور داد پيش او آيد و مهلب حركت كرد و پيش حجاج آمد كه از او استقبال كرد و او را گرامى داشت و به او نيكى كرد و دستور داد پاداش و جايزه به او و به هفت پسرش مغيره ، حبيب ، يزيد ، مفضل ، مدرك ، محمد ، عبد الملك و عبد الله [ 354 ] پرداخت شد و ياران او را هم گرامى داشت . كشته شدن قطرى پسر فجاءة : قطرى به رى رفت ، حجاج ، سفيان ابرد را به تعقيب او فرستاد و او به رى آمد ، فرماندار رى اسحاق پسر محمد بن اشعث بود كه همراه صد سوار از سپاه خود سوار شد و با سفيان ابرد به تعقيب قطرى رفت كه همراه صد سوار در مرزهاى طبرستان بود ، قطرى از اسب خود پياده شده و در حالى كه دستهايش را زير سر نهاده بود خوابيده بود بيدار شد و به مردى از مردم طبرستان گفت براى من يك جرعه آب بياور و چون آب آورد پيش از آنكه آن را بياشامد آن گروه فرارسيدند او را كشتند و سرش را جدا كردند ، سفيان آن را گرفت و پيش حجاج برگشت و سر را برابر او انداخت و حجاج آن را براى عبد الملك فرستاد . حكومت خراسان : مهلب پس از بازگشت در خانه خود در بصره ماند تا آنكه فرمان حكومت او به خراسان از سوى عبد الملك رسيد و آنجا رفت پنج سال حاكم خراسان بود و درگذشت . عبد الملك حكومت خراسان را به حجاج سپرد و حجاج از سوى خود يزيد پسر مهلب را به حكومت خراسان گماشت ، يزيد خردمندتر و زيباتر و زبانآورتر و انديشمندتر پسران مهلب بود و مهلب هنگام مرگ خود او را به جانشينى خويش گماشته بود ، او چند سال در خراسان ماند تا آنكه حجاج او را از كار بر كنار كرد و قتيبة بن مسلم را بر خراسان گماشت ، قتيبه تمام سرزمينهاى ما وراء النهر را گشود و چندان در خراسان بود كه يارانش بر او شورش كردند و او را كشتند . [ 355 ]
--> 354 - ملاحظه مىفرماييد كه مىنويسد هفت پسر و حال آنكه نام هشت تن را آورده است . ( م ) 355 - براى اطلاع بيشتر از سرانجام قتيبه ، ر . ك ، طبرى ، ترجمه آقاى ابو القاسم پاينده صفحات 3900 - 3893 . ( م )