علي اكبر محمودي دشتي

49

ادلهء اثبات دعوى ( فارسي )

5 - مسئوليت اقامه دليل به عهده كدام يك از طرفين دعوى مىباشد ؟ قاعده فقهى : " البينة على المدعي واليمين على من أنكر " مىگويد : كسى كه مدعى امرى شود موظف است كه بينه ودليل اقامه كند وآن كس كه منكر است بر انكار خود سوگند ياد مىكند . مادة 1257 قانون مدنى نيز مىگويد : هر كس مدعى حقي باشد بايد آن را اثبات كند ومدعى عليه هر گاه در مقام دفاع مدعى امرى شود كه محتاج به دليل باشد اثبات امر به عهده اوست . بررسى چند امر در اين مسأله ضروري به نظر مىرسد : 1 - " سير تاريخي قاعده " : با مطالعه تاريخ اسلام اين نكته به دست مىآيد كه در دوران قديم ، قاضى ودادگاه از مدعى مطالبه دليل نمىكرده است بلكه به صرف ادعاى مدعى ، حكم به نفع خواهان صادر مىشد . در قرآن جريان قضاوت حضرت داوود ( عليه السلام ) را چنين بيان مىكند كه : عده اى براي قضاوت نزد حضرت داوود ( عليه السلام ) رفتند يك طرف ادعا كرد كه خصم من 99 ميش دارد ومن يك ميش دارم وأو آن را هم مىخواهد از من بگيرد . حضرت داوود ( عليه السلام ) بي درنگ حكم نمود كه بر تو ظلم شده است واز أو