تقريراتش چنين مىفرمايد : براي بينه ، حقيقت شرعيه ويا متشرعى ثابت نشده است بلكه در قرآن وروايات به همان معناى لغوى كه به معناى دليل روشن وواضح است آمده است . معناى روايت معروف از پيغمبر اسلام كه مىفرمايد : " إنما أقضي بينكم بالبينات والأيمان " ( 1 ) ، آن است كه بين شما مردم تنها به بينه دليل وسوگند قضاوت مىكنم . وهدف از اين گفتار آن است كه پيغمبر وأئمة ( عليهم السلام ) به استثناى حضرت قائم در مخاصمات ومرافعات به علم وجداني خود كه از وحى يا الهام سر چشمه گرفته باشد قضاوت نمىكنند ، بلكه به دليل ، حجت وسوگند استناد مىكنند خواه آن كه مطابق با واقع بوده ويا مخالف آن باشد . وبالأخره اين معنا كه در ذهن فقها متداول است كه بينه را به معناى شهادت دو نفر عادل دانسته اند أصل ومنشائى ندارد بلكه در روايات ما به همان معناى لغوى استعمال شده است ( 2 ) . ومؤلف المجله - مجموعه قوانينى كه در استامبول براي دانشجويان تدوين شده است - در فصل " بينات " در باره اصطلاحات فقهى در مادة 1676 چنين مىگويد : " البينة هي الحجة القوية " ، بينه عبارت است از حجت ودليل قوى . ابن القيم جوزيه مىگويد : " البينة في كلام الله ورسوله وكلام الصحابة اسم لكل ما يبين الحق ، فهي أعم من البينة في اصطلاح الفقهاء حيث خصوها بالشاهدين أو الشاهد واليمين " ( 3 ) . " بينه در كلام خدا ورسول وأصحاب پيغمبر به معنى هر چيزى است كه حق را

--> ( 1 ) وسائل الشيعة 18 : 169 ، باب 2 از أبواب كيفية الحكم ، حديث 1 . ( 2 ) تنقيح العروة الوثقى 2 : 285 . ( 3 ) اعلام الموقعين 1 : 90 .