علي اكبر محمودي دشتي
121
ادلهء اثبات دعوى ( فارسي )
دارد . ولى آنچه كه مربوط به بحث ما مىشود آن است كه أولا : آيا خسارات وارده به عهده متضرر ويا به عهده مالك مىباشد ؟ ثانيا : بنابر اين كه مالك در اين مورد مسؤول نباشد آيا از مسئوليت اثبات تقصيري معاف مىشود يا خير ؟ در پاسخ به سؤال أول بايد گفت طبق قانون ، موجبات ضمان قهري چند امر است أولا : غصب وآنچه كه در حكم غصب است . ثانيا : اتلاف . ثالثا : تسبيب . ورابعا : استيفاء . اما عنوان غصب : پس بر اين مورد منطبق نيست ، چرا كه غصب عبارت است از استيلاى عدوانى بر مال يا حق غير . ودر اين فرض مالك حيوان قصد تعدى ندارد . واما اتلاف : چون مباشرت شرط است ودر اين مورد مالك مباشرت ندارد لذا عنوان اتلاف نيز بر آن منطبق نيست . وهمچنين عنوان استيفاء هم منتفى است ، زيرا مالك حيوان ، منافع مزرعه را استيفاء ننموده است . اما عنوان تسبيب : پس انطباق آن بر مسأله مورد بحث متوقف است بر تقصير ، وتقصير عبارت است از : اهمال ومسامحه در نگهدارى حيوان . مثلا حيواني را كه بايد در جائى معين نگهدارى كرد بر خلاف معمول آن را رها كرده ودر نتيجة به مزرعه همسايه خساراتى وارد نمايد . در اين مورد مالك مسؤول خسارات وارده مىباشد . چون در حفظ ونگهدارى حيوان تقصير وكوتاهى نموده است . واما در پاسخ به سؤال دوم بايد گفت : مسئوليت اثبات تقصير به عهده متضرر است ، زيرا تقصير در حفظ حيوان عبارت است از تجاوز از حدود معمول ومتعارف بين مردم در حفظ ونگهدارى حيوان وتجاوز از حدود معمول ومتعارف بين مردم چون بر خلاف متعارف مىباشد لذا نياز به اثبات دارد ومسئوليت آن به عهده متضرر مىباشد . مطلب ديگر در جابجائى مسئوليت اثبات در مخالفتهاى تقصيري مىباشد . ودر