علي اكبر محمودي دشتي
110
ادلهء اثبات دعوى ( فارسي )
مسأله بيست ويكم : شخصي عليه همسايه خود طرح دعوى نموده وادعا مىكند كه همسايه وى پنجره اى به خانه أو باز كرده است . در اين مورد مؤلف كتاب الوسيط مىگويد : شخص مدعى ( خواهان ) تنها موظف است اثبات كند كه همسايه أو پنجره خود را به منزل أو باز كرده است . واثبات حق ارتفاق به عهده مدعى عليه ( خوانده ) مىباشد چون أصل وطبيعت زمين اقتضا مىكند كه حق ارتفاق نداشته باشد ( 1 ) . مادة 130 قانون مدنى نيز مىگويد : " كسى حق ندارد خانه خود را به فضاى همسايه بدون اذن أو خروجي بدهد واگر بدون اذن ، خروجي بدهد ملزم به رفع آن خواهد بود " . توضيح كامل اين موضوع ايجاب مىكند كه در دو جهت بحث كنيم أولا : در أصل ادعاى مؤلف الوسيط مبنى بر اين كه أصل در زمين آن است كه خالى از حقوق ارتفاقيه باشد . وثانيا : در مورد درب خروجي باز كردن به فضاى همسايه . اما جهت أول : بايد گفت اين أصل ادعائى را نمىتوان پذيرفت ، زيرا طبق قاعده " الناس مسلطون على أموالهم " هر كس مىتواند در ملك خود هر نوع تصرفى بنمايد مگر آن كه موجب ضرر ديگرى بشود . مادة 30 قانون مىگويد : " هر مالكي نسبت به ما يملك خود حق همه گونه تصرف وانتفاع دارد مگر در مواردى كه قانون استثنا كرده باشد " پس آنچه كه ممنوع است اضرار به ديگران است ، واما تصرف در ملك خود طبق قانون مالكيت مجاز وبلا مانع مىباشد . اما جهت دوم : در مورد احداث درب خروجي يا پنجره كه موجب اشراف به
--> ( 1 ) الوسيط 2 : 70 .