ودر روايتي ديگر مىگويد : " آن فتنه وآشوب ، شام را احاطه مىكند وعراق را در برمىگيرد ، وجزيره را در هم مىكوبد . " ( 1 ) ودر روايتي چنين آمده : " آنگاه فتنه اى پديد آيد كه هر چه سخن از پايان آن رود ادامه يابد ، هيچ خانه اى باقي نماند مگر آنكه فتنه داخل آن شود ، وهيچ مسلمانى نماند مگر آنكه سيلى آن را بر صورت خود لمس كند تا آنكه مردى از خاندان من ظهور نمايد " ( 2 ) براي اين فتنه كه به گفته تمام أحاديث ، آخرين فتنه قبل از ظهور است ، ويژگى هاى گوناگونى بيان شده كه توجه به آنها از اهميت خاصي برخوردار است : أول : روايات فتنه قبل از ظهور در منابع شيعه وسنى به شكلى مطرح شده كه به آن " تواتر اجمالي " گفته مىشود . يعنى اگر چه ألفاظ در اين روايتها با يكديگر متفاوتند اما همه آنها با وجود راويان متعدد ، معنى ومنظور واحدى را بيان مىكنند بطورى كه با كمي دقت وتأمل ، اين اطمينان حاصل مىشود كه محتواى اين أحاديث را پيامبر خدا ( صلى الله عليه وآله ) وأهل بيت وى ( عليهم السلام ) بيان فرموده‌اند . دوم : اين فتنه ، همه زواياى فرهنگى واقتصادى مسلمانان را دربرمىگيرد تا جائى كه تمام چيزهاى حرام ، حلال شمرده مىشود ودر روايت ديگر مردم آن زمان به " صماء ، عمياء " يعنى كَر وكور توصيف شده‌اند ، يعنى سخنى نمىشنوند تا بتوان با گفتگو آنها را از كارى دور كرد ، ونمىبينند كه بين اين وآن فرق بگذارند ، اين فتنه عمومى وارد هر خانه اى شده وبر شخصيت هر مسلمانى ضربه مىزند ، وجامعه مسلمين را همچون كشتى گرفتار شده در طوفان دستخوش أمواج شديد

--> ( 1 ) ابن حماد ص 9 . ( 2 ) ابن حماد ص 10 .