فتنه شرق وغرب عليه مسلمانان واژه " فتنه " در قرآن كريم وأحاديث به دو معنى عام وخاص آمده است . معنى عام آن عبارت از هر امتحان وآزمايشى است كه براي انسان پيش آيد ، خواه از ناحية خود انسان باشد يا از ناحية شيطان ويا از سوى مردم وخواه انسان از امتحان ، كامياب وروسفيد بيرون آيد واز گرفتارى برهد ويا در آن سقوط كند . اما معنى خاص آن عبارت از حوادث وپيشامدهايى است كه مسلمانان را از زاويه اعتقادي در بوته امتحان قرار دهد . فتنه‌هائى كه پيامبر ( صلى الله عليه وآله ) نسبت به آن هشدار داده به همين معناست . أصحاب پيامبر وتابعين ( 1 ) عليرغم اختلاف هاى اعتقادي ، روايات متعددى نقل كرده‌اند كه بر أساس آن پيامبر أكرم ( صلى الله عليه وآله ) مردم را از فتنه ها ودسيسه‌هاى بعد از خود برحذر داشته است . در ميان صحابه " حذيفة بن يمان " با أحاديث مربوط به اين فتنه ها بيش از ديگران آشنا است ، چرا كه أو تمام سعى خود را به كار بست تا وقايع مربوط به آن را از رسول خدا سؤال كرده وثبت وضبط نمايد . به همين خاطر بسيارى از روايات

--> ( 1 ) تابعين به مسلمانانى گفته مىشود كه در صدر اسلام موفق به درك محضر رسول خدا نشدند ومطالب اسلام را از صحابه پيامبر گرفته‌اند .