مىرسد و از طرف ديگر مدعى است كه نفى تضاد موجب توقف و ركود است ) ، در برنامهء دولت مهدى مىتوان مطالعه كرد . و با توجه به اينكه از ضروريات است كه ايشان محيى اسلاماند نه اينكه پيامبر باشند و شريعت جديدى آورده باشند ، ايشان حقايق اسلامى را آنچنان كه هست اجرا مىكنند ، مىتوانيم بفهميم آنچه ما در دست داريم چقدر با اسلام واقعى نزديك است . لهذا دربارهء ايشان وارد است كه : * ( يستأنف الاسلام جديداً ( 1 ) ) * 35 . بحثى دربارهء جامعهء ايده آل و حكومت و دولت ايده آل در قديم و جديد ، جامعهء ايده آل و يا مدينهء فاضلهء افلاطون ( 2 ) و هم * ( آراء اهل المدينة الفاضلة ) * فارابى و مقدمه اى كه . . . نوشته است ، ايضاً آراء اخوان الصفا ( 3 ) ، ايضاً رجوع شود به جزوهء انتظار ، مذهب اعتراض تأليف دكتر شريعتى ، نشريهء حسينيهء ارشاد . 36 . بحث جامعهء ايده آل از نظر اسلامى ، خود مىتواند بحثى مستقل باشد و عنوانى مستقل ، ولى براى شناخت چنين جامعه اى از نظر اسلام حتماً بايد به آنچه راجع به دولت مهدى موعود كه دولت ايده آل اسلام است [ وارد شده ] مراجعه كرد . 37 . عطف به آنچه در صفحهء 388 گفته شد ، يكى از آرزوها و بلكه ايده آلهاى مصلحان و اكابر بشر اين بوده كه « من » ها تبديل به « ما » بشود ( 4 ) و من و تو و يا ما و شما از بين برود و همه تبديل به « ما » بشود ، زيرا گذشته از جنبهء صفاى روانى و لذت معنوى كه « ما » من را بيشتر و بهتر و باصفاتر ارضا مىكند از خود « من » ( يعنى هر منى ريشه اى در « ما » دارد ) ( 5 ) ، گذشته از اين جهت تا مرز « من » ها محفوظ

--> ( 1 ) رجوع شود به جلد 52 بحار چاپ جديد ، صفحات 338 و 352 و 354 و به دفتر 83 ( 2 ) رجوع شود به مقدمهء جمهوريت افلاطون به قلم . . ( 3 ) رجوع شود به كتاب نظر متفكران اسلامى دربارهء طبيعت تأليف دكتر نصر ، ايضاً مقدمهء رسائل اخوان الصفا ( 4 ) رجوع شود به ورقه هاى اخلاق ماركسيستى ( 5 ) رجوع شود به مثنوى داستان ساختن مسجدالاقصى ، آنجا كه مىگويد : جان حيوانى ندارد اتحاد تو مجو اين اتحاد از جان باد جان گرگان و سگان از هم جداست متحد جانهاى شيران خداست