معتزله - كه در آن وقت شايد مرجئه خوانده مىشدند - از يك طرف ، متصوفه از طرف ديگر ، پيدايش و آزادى زنادقه و دهريين از طرف ديگر ، پيدايش روشهاى گوناگون فقهى از طرف ديگر آن عصر را عصر جنگ عقيده قرار داده بود . بغداد كه كانون جنبش فرهنگى قرون اوليهء اسلامى است ، در آخر عهد امام صادق ساخته شد ( سال 145 - 146 ) و به نقل الامام الصادق مظفرى ، جلد اول ، صفحهء 146 : و فى الجانب الغربى من بغداد على ضُفّة النهر شمال جسره الغربى اليوم المعروف بالجسر القديم مكان يعرفه الناس بمدرسة الصادق و ليس فيه اليوم اثر بيّن و لعله افاد بعض الناس فيه عند مجيئه الى بغداد على عهد المنصور . اين نظر كه امام به بغداد آمده ، از نقلهايى استفاده شده كه حكايت مىكند يك بار منصور امام را به بغداد احضار كرد . 3 . الامام الصادق مظفرى ، صفحه . . . از سيد بن طاوس نقل مىكند كه منصور مجموعاً هفت بار حضرت را به عراق ( اعم از كوفه يا بغداد ) احضار كرد و بعد مىپردازد به ذكر آثار نيك مسافرت حضرت به عراق ، از جمله اينكه مردم عراق از نزديك آن حضرت را ديدند و بر ارادتشان افزوده شد ، ديگر اينكه در اين سفرها شيعيان را به محل قبر مقدس اميرالمؤمنين عليه السلام آشنا كرد و در يكى از سفرها صفوان بن مهران جمّال به امر آن حضرت بناى مختصرى براى اولين بار بر روى قبر آن حضرت بنا كرد . ايضاً مىگويد در همين سفرها بود كه هشام بن الحكم كه جهمى بود ، پيرو امام شد . كما اينكه در همين سفرها بود كه ابوحنيفه به امر