راستى چقدر عجيب است كه مردى امّى در سرزمين اميت و ميان اميين كتابى بياورد كه با اين جمله وحيش آغاز شود : * ( اقرأ باسم ربك الذى خلق . . . ) * و همهء آن كتاب ، دعوت به علم و تعقل و مطالعهء كتاب آفرينش باشد ! 5 . زندگى در كودكى در صحرا مىگذرد . در 12 سالگى همراه عمو سفرى به شام مىرود ، البته سفر تجارتى ، و در بيست و پنج سالگى يك سفر خود به عنوان تجارت به شام مىرود . قبلًا بيشتر شبانى مىكرده است و داستانها در اين زمينه هست از قبيل داستان عمار كه با هم گوسفند مىچرانيدند و داستان آمدن آن حضرت براى شركت در سمر جوانان مكه و مشمول توفيق الهى [ شدن ] و شركت نكردن او ، و هرگز در مجالس لهو جوانان مكه شركت نكرده است و پس از بيست و پنج سالگى و فراغ خاطر از لحاظ ثروت ، دورهء عبادت و تحنث شروع مىشود و در چهل سالگى مبعوث مىشود . 6 . اكنون نكاتى از سيرهء او در دعوت و غيره . گفتيم خود قرآن با علم و كتابت شروع مىشود ، خود دين با توحيد شروع مىشود كه اساسش تعقل و عدم تقليد است . دعوتش از توحيد و * ( لا إله الَّا الله ) * آغاز مىشود كه حسن مطلع دارد به اينكه انقلابى و تكان دهنده است ، عميق و مشتمل بر تفاصيل دعوت است ، روشن و مفهوم است . 7 . آنچه گفته شد دربارهء آغاز دعوت آن حضرت بود . در اينجا مطلبى لازم است گفته شود و آن اينكه يكى از امتيازات اسلام به طور كلى توجه دادن به تاريخ است كه به منزلهء يك لابراتوارى است براى تجارب اجتماعى ، و بالاخص راجع به رسول اكرم دستور مطالعهء عميق در تاريخ زندگى آن حضرت داده شده و تأسى واجب شمرده شده است كه : * ( لقد كان لكم فى رسول الله اسوة حسنة . . . ) * ما در اين مكان مقدس روحانى كه مركز تربيت و تعليم سربازان روحانى و مبلغان دينى است ، از يك زاويهء بخصوصِ زندگانى رسول