ختم نبوت - جبر تاريخ رجوع شود به ورقه هاى اسلام و مقتضيات زمان - جبر تاريخ . ) * . يادداشت ختم نبوت 1 . انبيا براى چه آمدند ؟ براى اينكه از طرف حق ، دين حق را بياورند . دين مشتمل بر چيست ؟ مشتمل است بر تعريف مبدأ عالم و عبادت او و تعريف نفس انسانى و تهذيب او . اين دو تعريف و شناساندن سبب مىشود كه طرز تفكر انسان را عوض كند و قوانين اجتماعى عادلانه اى كه آنها مىآورند ضمانت اجرايى داشته باشد ( 1 ) ؟ قوانين عادلانهء آنها شامل مصالح كلى است نه مصالح جزئى . مصالح جزئى ، فرعى و تبعى و اجتهادى است . در باب معرفت حق و معرفت نفس كه چيزى نيست كه در زمانهاى مختلف تغيير كند . برسيم و برويم سراغ قوانين . اما قوانين ، شك نيست كه در زندگى بشر چه از نظر فردى و چه از نظر اجتماعى جنبه هاى متغير هست و بايد تغيير كند . انبيا نيامدند كه دنيا را ساكت و جامد نگه دارند ، به صورت موزهء اشياء باستانى درآورند . انبيا نيامدند كه قوانين موضوعهء صددرصد موضوعه بياورند . آنها مبيّن قوانين فطريه‌اند . مثلًا انبيا نيامدند كه نرخها را تثبيت كنند كه مثلًا گفته باشند نرخ سيب حتماً بايد كيلويى فلان قدر باشد ، گلابى چقدر ، گندم و جو چقدر . حتى نگفتند كه غذاى شما هميشه چه باشد ، غذاتان هميشه پلو باشد يا آبگوشت يا نان و ماست . آنها گفتند گوشت خوك نخوريد ، مشروب نياشاميد ، مال يكديگر را هم نخوريد . آنها در ملبوسات فقط گفتند مرد لباس حرير و ابريشم نپوشد ، چرا ؟ مرد لباس زن نپوشد و زن لباس مرد ، دو نوع لباس مجزا باشد ، [ شما

--> ( 1 ) عمدهء ايرادها مربوط است به اين قسمت .