رقيب قضاوت كند و اگر مراقبت كامل از خود ننمايد قضاوت و نظرش تابع هواى نفس او خواهد بود نه تابع دليلهاى موجود . قرآن كريم در سورهء والنجم مىفرمايد : . * ( ان يتبعون الَّا الظن و ما تهوى الانفس . ) * . يعنى اينها پيرو ظن و گمان و ديگر تابع هواهاى نفسانى خود هستند . يكى ديگر از موجبات لغزش ، تقليد و تبعيت از اسلاف و گذشتگان است . انسان اگر از ذهن خود مراقبت نكند ، در وهلهء اول وقتى كه گذشتهء تاريخى خود را ببيند كه به يك شكل خاص بوده است ، پدران و نياكان خود را ببيند كه اعتقادات و روشهاى خاص داشته‌اند ، نمىتواند باور كند كه ممكن است همهء آنها خطا كرده باشند ، شخصيت اسلاف و گذشتگان براى او محكمترين دليل جلوه مىكند ، سخن آنها و روش آنها را حجت مىشمارد و بدون هيچ دليلى تسليم راه و روش آنها مىگردد . قرآن كريم آيات زيادى در مذمت و خطا بودن تقليد اسلاف دارد . براى نمونه يك آيه ذكر مىكنيم . در سورهء بقره ، آيهء 170 مىفرمايد : . * ( و اذا قيل لهم اتبعوا ما انزل الله قالوا بل نتبع ما الفينا عليه اباءنا او لو كان اباؤهم لايعقلون شيئاً و لايهتدون . ) * . يعنى چون به آنها گفته شود دستورهايى كه از طرف خدا رسيده به كار ببنديد ، مىگويند بلكه مطابق آنچه كه ديده‌ايم پدران ما مىكرده‌اند انجام خواهيم داد . آيا اگر پدران آنها چيزى درك نمىكرده‌اند و راه به جايى نمىبرده‌اند باز هم . . . ؟ . يكى ديگر از موجبات لغزش ، پيروى از اكابر و بزرگان و به