[ انسان ] بداند از كجا آمده ( خدا ) و به كجا بايد برود ( معاد ) . در قرآن احكام آمده است براى اينكه بداند چه بايد بكند ، و تزكيهء نفس و اخلاق آمده است براى اينكه بفهمد چگونه باشد ، ايضاً ايمان به آنچه اعتقاد و ايمان به آن براى سعادت انسان ضرورت دارد : خدا ، ملائكه ، كتب ، رسل ، يوم الآخر ( 1 ) . ايضاً مسائل اجتماعى از قبيل حكومت ، شورا ، اتحاد ، تعاون ، قضا ، شهادت و غيره آمده است به حكم اينكه زندگى انسان اجتماعى است . احتجاجات و استدلالات عقلى آمده است ، زيرا قرآن بر خلاف مسيحيت - كه به قول آقاى دكتر نصر هميشه مىكوشيده است ايمان را از تهاجم استدلال حفظ كند - مىكوشيده است ايمان را به نيروى استدلال مجهز سازد . سه تيپ مؤمنين ، كافرين ، منافقين را ، هم به طور كلى و هم خصوصاً سه گروه زمان پيغمبر را توصيف كرده است . از تسبيح موجودات سخن گفته است ، شخص پيامبر را توصيف كرده است و حتى احياناً مورد انتقاد قرار داده است ، از آينده خبر داده است مانند داستان غلبهء روم بر ايران و قطع نسل عاص بن وائل ، و حتى تاريخ گذشته را به عنوان غيب ياد كرده است . اينك موضوعات قرآن به صورت جدا جدا و دسته بندى شده : . 20 . موضوعات قرآن : . الف . توحيد ذات و صفات و فاعليت تامهء خدا و [ اينكه ] بازگشت همه چيز به سوى اوست . ب . معاد ، رستاخيز و حشر اموات و برزخ . ج . پرستش خدا و نفى پرستش بتها و ستارگان و غيره و مباحثه با بت پرستان و منكرين . د . يادآورى نعمتهاى خدا . ه . ذكر نعمتهاى جاويد آن جهان ( بهشت ) و عذابهاى جاويد آن

--> ( 1 ) جن با آنكه موجود نامرئى است و همچنين شيطان ، به عنوان ايمان به وجود آنها ولو به عنوان يك شىء مضر در قرآن نيامده است .