مرتضى مطهري

370

يادداشتهاى استاد مطهرى ( فارسي )

فكَّر و قدّر ) ) * نشان دهندهء زيبايى و عمق تأثير قرآن در نفوس است . 6 . سبك قرآن نه شعر است و نه نثر معمولى . شعر نيست چون وزن و قافيه ندارد و ديگر اينكه از سبك تخيلى استفاده نكرده است ، و نثر نيست به جهت اينكه در عين حال از نوعى نظم و پذيرش آهنگ برخوردار است . در كلام بشر اگر سخنى قابل باشد كه با آهنگ خوانده شود شعر است ، غير شعر قابل نيست و قرآن تنها غير شعرى است كه چنين قابليت عجيبى را دارد . اين سبك قرآن به هيچ وجه قابل تقليد نيست و هنوز احدى يك نصف سطر نياورده كه شبيه آيهء قرآن درآيد ( 1 ) . روى همين جهتِ زيبايى و تحمل آهنگ است كه دستور رسيده است : * ( تغنّوا بالقرآن . ) * حضرت سجاد و يا امام باقر و يا هر دو قرآن را با آهنگى مىخواندند كه مردم كوچه پشت خانه جمع مىشدند . به قول طه حسين در صفحهء 146 آيينهء اسلام : پس از اختراع راديو . . . ( رجوع شود ) . 7 . سبك و اسلوب قرآن نه سابقه داشت و نه لاحقه . 8 . تأثير عجيب و خلَّاب و دلرباى قرآن ناشى از هر دو جهت است : يكى زيبايى فزون از حد ، ديگر نوع معانى كه در آن هست ( 2 ) . 9 . دقت در ثبت و ضبط و حفظ قرآن معلول همين زيبايى است و همچنين استشهاد به آن در سخن هر اديب و عارف و فيلسوف و نويسنده و خطيب . 10 . در مقدمهء تفسير نوين ، صفحهء 45 از مالك بن نبى از كارليل نقل مىكند كه قرآن صدايى است كه از دل هستى و قلب وجود برخاسته است . 11 . انواع تحدى : تحدى به مثل قرآن ( در اوايل بعثت ) ، تحدى به ده سوره و تحدى به يك سوره ، بلكه يك آيه : * ( فليأتوا بحديث مثله . ) * . 12 . تحدى قرآن به يك امر سهل ممتنع و كمال اطمينان به عدم

--> ( 1 ) رجوع شود به آيينهء اسلام ، ص 145 . ( 2 ) ر . ك : نمرهء 16