برگسون آمد و گفت : عقل نيز مانند حس وسيلهء زندگى و ارتباط است نه وسيلهء كشف حقيقت ، كشف حقيقت فقط با اشراق و الهام و نيروى عشق ميسر است . نظر برگسون با آنچه عرفا مىگويند نزديك است ، الَّا اينكه عرفا قلب را تنها براى كشف حقيقت نمىخواهند . آنها به معنىاى بالاتر از كشف حقيقت كه عبارت است از وصول به حقيقت و مرتبهء حق اليقين معتقدند . اكنون ببينيم آياتى از قرآن كه به مسئلهء قلب توجه كرده است چه آياتى است . 1 . آيات وحى . در اين آيات به هيچ وجه وحى به عقل نسبت داده نشده ، به قلب نسبت داده شده است . مثلًا : . * ( . . . ان هو الَّا وحى يوحى . علَّمه شديد القوى . ذومرة فاستوى . و هو بالافق الاعلى . ثم دنا فتدلى . فكان قاب قوسين او ادنى . فاوحى الى عبده ما اوحى . ما كذب الفؤاد ما رأى . . . لقد رأى من ايات ربه الكبرى . ) * . در اين آيات ، حالات به شكلى بيان شده كه سخن از شهود و تماس و ديدن و نزديك شدن و لمس كردن است . ايضاً : . * ( نزل به الروح الامين . على قلبك لتكون من المنذرين . ) * . ايضاً : . * ( و لقد ر اه بالافق المبين . و ما هو على الغيب بضنين . ) * . ايضاً :