مرتضى مطهري
318
يادداشتهاى استاد مطهرى ( فارسي )
گرچه ميوه آخر آيد در وجود اول است او زان كه او مقصود بود . در صفحهء 337 مىگويد : پس به صورت عالم اصغر تويى پس به معنى عالم اكبر تويى ظاهراً آن شاخ اصل ميوه است باطناً بهر ثمر شد شاخ هست گر نبودى ميل و اميد ثمر كى نشاندى باغبان بيخ شجر . پس به معنى آن شجر از ميوه زاد گر به صورت از شجر بودش نهاد مصطفى زين گفت كآدم و انبيا خلف من باشند در زير لوا بهر اين فرموده است آن ذوفنون رمز نحن الآخرون السابقون گر به صورت من ز آدم زاده ام من به معنى جدّ جد افتاده ام پس ز من زاييد در معنى پدر پس ز ميوه زاد در معنى شجر اول فكر آخر آمد در عمل خاصه فكرى كو بود وصف ازل . 15 . دين اگر از ريشه شروع شود مىتواند به شكل يك موجودى حياتى درآيد و ميوهء مخصوص داشته باشد اما اگر از شاخه و ميوه بخواهد شروع شود جنبهء تصنعى خواهد داشت ، يعنى شاخه شاخهء او و ميوه ميوهء او نخواهد بود و بايد مثل بچه ها با كهنه آن دو را به هم وصل كرد . بايد كارى كرد كه اخلاق حسنه و اعمال ما ثمرهء طبيعى عقيده و ايمان بوده باشد . اگر ثمرهء طبيعى بود ، ديگر زحمت و تكلف نخواهد بود ، همان طورى كه هر كار طبيعى و غريزى بدون تكلف