مرتضى مطهري
142
يادداشتهاى استاد مطهرى ( فارسي )
سه اصل لامارك در اين عبارت گنجانده شده است . صفحهء 33 : . اگر جانورى كه به دويدن يا پرواز نمودن عادت كرده در كنج قفس محبوس كنيم به ناچار تحت تأثير محيط جديد زندگى جانور عادت تازه اى كسب نموده ، سرعت و چالاكى دويدن و يا قدرت پرواز كه يكى از مشخصات مهم جانور است تقليل فاحش خواهد يافت . همچنين است علت فقدان پا در ماران . . . در مورد گياهان : اگر از يك چمن دانه اى را در محيط سنگلاخ بكاريم ، گياهانى كه در اين شرايط ايجاد شده و تكثير يابند نژاد جديدى را مىسازند كه با نژاد اوليه اختلاف خواهد داشت . همچنين گياهانى را كه براى زينت در باغ مىكارند با آنكه منشأ اصلى آنها گياهان وحشى است ، در تحت تأثير محيطهاى جديد نژادهاى متنوعى مىسازند . صفحهء 34 : چرا تغييرات حاصله در جهت نفع موجود زنده است ؟ : لامارك مىگويد : آيا گندمى كه مىكاريم گياهى نيست كه به وسيلهء انسان به حالتى كه اكنون ما او را مىكاريم درآمده است ؟ . لامارك در توجيه عقايد خود بيان مىنمايد كه تغييرات حاصله در نزد جانور در جهتى است كه به نفع موجود بوده و نتيجهء آن ايجاد توافق و هماهنگى بين ساختمان بدن موجود و شرايط محيط زيست مىباشد . مسئلهء عمده همين جاست . لهذا به عقيدهء ما موضوع حذف عضو غير مستعمل از نظر لامارك توجيهى ندارد . صفحهء 35 :