جوانان ( 1 ) : . الف . ايمان به غيب ركن عقايد دينى است . سرسلسلهء عقايد غيبى و ايمانهاى غيبى ، ايمان به خداى يگانه است . ماترياليستها مغالطه اى به كار مىبرند ، ايمان به غيب را ملازم با انكار شهادت معرفى مىكنند . به عبارت ديگر امر را داير ميان اعتقاد به طبيعت يا ماوراء طبيعت وانمود مىكنند . تقسيم فلسفه به ايده آليسم و ماترياليسم بر اين اساسِ كاذب است . ب . آيا ايمان به غيب و خدا ريشهء احساسى و فطرى قلبى دارد و از قلمرو عقل و استدلال و علم خارج است ، يا به عكس صرفاً جنبهء عقلى و فلسفى دارد و ريشهء احساساتى و قلبى ندارد ، يا هر دو ؟ به عقيدهء ما هر دو . ج . در اين مسئله از اول بايد متوجه كيفيت طرح آن بود . اين است كه كار را آسان مىكند و جلو اشتباهات را مىگيرد . بحث دربارهء خدا بحث دربارهء يك جزء از اجزاى عالم نيست ، بلكه بحث دربارهء كل عالم است . ما وقتى كه در جستجوى خدا هستيم بايد به عظمت عالم توجه داشته باشيم . در حقيقت دربارهء حقيقت عالم ، روح عالم ، مبدأ عالم بحث مىكنيم ( 2 ) ، نه دربارهء پديده اى از پديده هاى عالم . فرض كنيد دربارهء زمان مىخواهيم بحث كنيم . يك وقت هست تصور ما دربارهء زمان اين است كه موجودى از موجودات عالم به نام زمان در كنار ساير موجودات هست يا نيست ، آنچنان كه دربارهء يكى از عناصر يا ستارگان به تحقيق مىپردازيم . در اين صورت است كه هرگز زمان را نخواهيم يافت . همچنين است اگر بخواهيم دربارهء ماده يعنى هيولاى عالم بحث كنيم ، اگر او را به صورت يك شخص و يك پديده جستجو كنيم . از اين رو نه خدا و نه مادهء اولى و نه زمان و نه مكان را مستقيماً

--> ( 1 ) رجوع شود به ورقه هاى توحيد ، انديشهء الهى و انديشهء ماترياليستى . ( 2 ) ما دربارهء موجودى در زمان و مكان بحث نمىكنيم ، بلكه دربارهء صفحه اى غير از صفحهء زمان و مكان بحث مىكنيم .