مداواى اجتماع خود قيام كنند . بحث امشب من در اطراف حديثى است از اميرالمؤمنين دربارهء شرايط مصلح . نهج البلاغه ، كلمات قصار ، حكمت 110 : لايقيم امر الله سبحانه الَّا من لايصانع و لايضارع و لايتبع المطامع . مصانعه يعنى سازشكارى . سازشكارى ( و معامله گرى روى اصول و حقايق و ملاحظه كارى به نام مصلحت كه از آن جمله است رودربايستى ، شفاعت پذيرى ، ملاحظه كارى و تبعيض اينكه رسول خدا حد را براى اكابر قريش هم جارى كرد يعنى عدم مصانعه ) سه ريشه مىتواند داشته باشد : يكى ترس و ديگر طمعكارى . پس بايد اولًا شجاع باشد و ثانياً تحت تأثير رشوه ، هر نوع رشوه اى قرار نگيرد ( پول ، مداحى ، زن و غيره ) ، خلاصه معامله گر نباشد . ريشهء ديگر مصانعه رودربايستى است ، احياناً برخى عواطف از قبيل رفيق بازى است . برعكس بايد * ( « اخيشن فى ذات الله » باشد . بايد متوجه بود كه مداهنه و مصانعه كه در قرآن به صورت « مداهنه » آمده است * ( ( ودوا لو تدهن فيدهنون ) ) * گاهى مستشعر و به روآمده است و گاهى مسكوتٌ عنه و احياناً غيرمستشعر است . غالباً طبقاتى كه با هم طبقات اجتماع را مىچاپند ، چنين مصانعه و سازشى ميان آنها حكمفرماست . گاهى مصانعه در مقابل اجتماع و به صورت بهره بردارى از نقطهء ضعف اجتماع و نه مبارزه با آن [ است ] و حتى تابع احساسات عمومى بودن ، خود نوعى مصانعه است مثل دست بوسى و غيره و مثل حساسيتهاى بىمورد اجتماع در عصرى ، مثل حساسيت فوق العاده در مسائل تشيع و تسنن - داستان مرحوم ميرزا محمد ارباب . آيهء قرآن كه مىفرمايد : * ( يا قوم لقد ابلغتكم رسالة ربى و نصحت