مرتضى مطهري
430
يادداشتهاى استاد مطهرى ( فارسي )
مولوى دربارهء « پيوند ولايت » مىگويد : يا تبر بردار و مردانه بزن تو على وار اين در خيبر بكن يا به گلبن وصل كن اين خار را وصل كن با نار نور يار را تا كه نور او كُشد نار تو را وصل او گلبن كند خار تو را در ولايتنامه ( ص 4 ) مىگويد : « ولايت كه در حديث معروف در رديف نماز و روزه قرار گرفته ، از امور قالبيه است نه از امور قلبيه » و خود او آن را بر بيعت و مانند آن حمل مىكند ، ولى با اين فرض بعيد نيست كه مقصود معناى اجتماعى ولايت باشد . مسائل مربوط به ولايت : لغت ولايت - رجوع شود به كامل مبرّد . ولايت به اين معنى كه مبدأ اشتقاق ولىّ است ( ج 2 ، ص 113 ) و به آن معنا كه مبدأ اشتقاق والى است و در هر دو معنى ، ما متون دينى داريم و بايد بحث كنيم و هركدام لوازم و آثارى دارد . عرفا آيات موسى و عبد صالح و آيهء * ( ولياً مرشداً ) * را به ولىّ به معناى مربى باطن تفسير كردهاند . آيا والى بايد امام معصوم باشد و يا نايب او ؟ و يا آنكه والى شرطش فقط عدالت و صلاحيت اداره است و حتى اجتهاد هم شرطش نيست و احاديثى در اين باب هست . آيا والى براى اجراى احكامى مثل جهاد و جمعه و حدود و امور حسبيه است و يا آنكه اينها براى والى است ؟ آيا ممكن است شارع براى نماز در صورت فقدان آب ، تكليف معين كرده باشد و اما براى ولايت معين نكرده باشد ؟ و حال آنكه دين اسلام ، دين اجتماعى است و به احتمال قوى * ( « و ما نودى احد بشىء كما نودى بالولاية » ناظر به اين قسمت است و على عليه السلام هم در نهج البلاغه فرمود : * ( و انه لابد للناس من امير برّ او فاجر . . .