قوام الدين و الدنيا بأربعة : عالم مستعمل علمه و جاهل لايستنكف ان يتعلم و جواد لايبخل بمعروفه و فقير لايبيع آخرته بدنياه . فاذا ضيع العالم علمه استنكف الجاهل ان يتعلم و اذا بخل الغنى بمعروفه باع الفقير آخرته بدنياه ( 1 ) عهدنامه به مالك اشتر ( نامهء 53 ) : و اكثر مدارسة العلماء و منافسة الحكماء فى تثبيت ما صلح عليه امر بلادك و اقامة ما استقام به الناس قبلك ( 2 ) 2 . راجع به تربيت لازم است عناصر تربيتى از قبيل صبر ، استقامت ، شجاعت ، عفت ، تقوا ، تواضع ، عطوفت ، تراحم ، لين و دعة ، حلم و امثال اينها استخراج شود . 3 . چند جمله تحت عنوان ادب : ان للولد على الوالد حقاً و ان للوالد على الولد حقاً . فحق الوالد على الولد ان يطيعه فى كل شىء الَّا فى معصية الله سبحانه و حق الولد على الوالد ان يحسن اسمه و يحسن ادبه و يعلمه القرآن ( 3 ) ايضاً وصيت به امام حسن ( ج 4 ، ص 176 ) : فبادرتك ربك بالادب قبل ان يقسو قلبك و يشتغل لبك لتستقبل بجد رأيك من الامر ما قد كفاك اهل التجارب بغيته و

--> ( 1 ) نكته اين است كه عالم و غنى مسئول انحراف جاهل و فقير شناخته شده‌اند . ( 2 ) آيا مقصود از اين حكما كيانند ؟ با توجه به اينكه مخاطب به مصر مىرود كه بقاياى حوزهء اسكندريه در آنجاست ، بعيد نيست كه مقصود حكماى مصطلح باشند ، خصوصاً با توجه به ذيل جمله . ( 3 ) حكمت 399