نهج البلاغه - يادداشت موعظه و تذكر 1 . فرق موعظه با حكمت كه يكى مربوط به عقل است و ديگرى به دل ، يكى تعليم است و ديگرى تذكر 2 . فرق موعظه و خطابه : يكى ترقيق و رام كردن احساسات است و ديگرى تهييج و منقلب كردن . 3 . قرآن ، هم تعليم است و هم تذكر ، هم حكمت است و هم وعظ و هم خطابه . موعظه چشم عقل را باز و خطابه تيره مىكند ، موعظه به درون مىبرد و خطابه به بيرون مىكشد ، موعظه بازرسى است و خطابه هجوم . 4 . ضرورت سخن وعظى در همه وقت و همهء زمانها و براى همهء اشخاص ، بر خلاف تعليم كه احياناً افرادى مستغنى مىگردند لااقل از تعليم بعضى افراد ديگر . نقص كار در زمان ما كه هم نثر موعظه اى در منابر و هم شعر موعظه اى از ميان رفته است . موعظه زدايندهء غفلت است و تعليم زدايندهء جهل . 5 . موعظه از نوع تلقين است و لهذا تكرار در آن لازم است و اين است سرّ تكرار مواعظ در قرآن مجيد . موعظه پيام روح است ، جريانى است نظير جريان برق ميان دو روح . از اين رو شخصيت واعظ نقش مؤثرى دارد ، بر خلاف حكمت و حتى بر خلاف خطابه . 6 . موعظه پشت سر خود تأسف و تأثر و خود سرزنش كردن و پرهيز از بوالهوسى و بيهودگى و غفلت ، و توجه و حسابگرى در صرف سرمايه و عمر است ، اما خطابه پشت سر خود غيرت ، حميت ، حمايت و همت و تحريك اراده و شجاعت مىآورد . 7 . مواعظ نهج البلاغه در عربى و فارسى بىنظير است . ( ورقه هاى نهج البلاغه - موعظه و تذكر ) 8 . اشعار عالى موعظه اى در عربى و فارسى ( ورقه هاى نهج البلاغه - موعظه و تذكر ) 9 . عطف به نمرهء 4 ، نياز به موعظه ( ورقه هاى موعظه ) . ما و فرنگيها در دو جهت مختلف سير كرده‌ايم : آنها در جهت تحريك