مرتضى مطهري

358

يادداشتهاى استاد مطهرى ( فارسي )

ان لاتتهمه . اين حديث با حديث امام صادق كه در نمرهء 37 از ورقه هاى قضا و قدر از بحار نقل كرديم و نيز با جمله هايى از حسن بصرى ، شعبى ، عمرو بن عبيد ، و اصل بن عطا كه در شمارهء 40 از ورقه هاى قضا و قدر نقل كرديم ، ضميمه شود . يادداشت نهج البلاغه - سلوك و عبادت 1 . عبادت پوسته اى دارد و هسته اى ، قشرى دارد و لبّى ، پوششى دارد و حقيقتى ، يعنى پيكرى دارد و روحى . روح و هسته و لبّ و حقيقت عبادت را انگيزه هاى روحى و حالات معنوى توأم با اين حركات و سكنات و اذكار و اوراد انجام مىدهد و اما پيكر عبادت عبارت است از مجموعى آداب و اذكار و حركات و سكنات و اذكار لفظى و ژستهاى بدنى . عمده در عبادت دو چيز است : اول انگيزه هاى روحى و غايات و هدفهايى كه عابد از عبادت خود دارد . دوم بهره هاى معنوى است كه در حال عبادت مىبرد ، يعنى عبادت براى عابد واقعى وسيلهء استنزال رحمت و جذب فيوضات معنوى و پيدايش حالات روحى است . در اسلام با اينكه همهء كارهاى مفيد مىتواند عبادت باشد ولى در عين حال در برنامهء اسلام يك سلسله اعمال كه منحصراً براى پرستش و عبادت وضع شده است وجود دارد ( 1 ) شيخ در نمط نهم اشارات دربارهء زهد عارف و عبادت عارف بحث مىكند . دربارهء عبادت عارف مىگويد :

--> ( 1 ) البته مقصود اين نيست كه اين اعمال صرفاً جنبهء وضعى و قراردادى دارد نه جنبهء طبيعى . مقصود جنبهء اختصاصى اينهاست ، و الَّا عبادت بودن ركوع و سجود و ذكر و قيام و قعود از يك نظر طبيعى است .