برايش فلسفه اى ساختند . قدرت مرد در خانواده و قدرت دولت : 7 . مسئلهء قدرت مرد و اختيارات مرد در اجتماع منزلى براساس همان مبنا و اساسى است كه قدرت دولتها در مقابل آزاديهاى فرد توجيه مىشود . عجيب است كه فرنگيها در فلسفه هاى اجتماعى خود هزاران دليل اقامه مىكنند بر مشروعيت قدرت دولتها در مقابل آزاديهاى فردى ولى در مسئلهء خانواده و دولت خانواده مىخواهند هرج و مرج باشد و هيچ گونه مركز قدرتى وجود نداشته باشد و صرفاً از آزادى فرد دم مىزنند و نامى از قدرت دولت خانوادگى نمىبرند و حال آنكه امروز براى آنها مسلَّم است كه همان طورى كه قدرت مطلقه و استبداد دولتها مردود است ، آزادى مطلق افراد هم مردود است و سخن همه در اطراف تعيين مرز است ميان آزادى افراد و قدرت دولتها ( 1 ) . سرّ مطلب اين است كه به فلسفهء اجتماع منزلى و وظايف سنگين آن توجه ندارند و تمام همّ و كوشش را در راه تأمين آزادى فردى به كار مىبرند ( 2 ) 8 . ما در ورقه هاى زن در اسلام كه راجع به مهر و انفاق صحبت مىكرديم مسئلهء لزوم انفاق بر زوجه را تنها از لحاظ حرمت زن و هماهنگى با طبيعت علايق مرد و زن مورد بحث قرار داديم ، ولى بايد دانست كه از [ نظر ] سازمان اجتماع منزلى و وظايف و حقوقى كه در اجتماع منزلى مقرر مىشود نيز مسئلهء انفاق زوجه اهميت بسزايى دارد . قرآن كريم معلل مىكند حكومت مرد را در داخل خانواده به دو چيز : يكى صلاحيت مرد و فضيلت متبادل زن و مرد از اين جهت ، و ديگر به اينكه مرد انفاق مىكند : * ( الرجال قوامون على النساء بما فضّل الله بعضهم على بعض و بما انفقوا . ) * حالا بايد ديد آيا منظور قرآن اين است كه چون انفاق براساس يك مصلحت ديگر - مثل مصلحتى كه ما ذكر كرديم - بر عهدهء زوج است ، پس حكومت با مرد است يا منظور اين

--> ( 1 ) رجوع شود به نمرهء 21 . ( 2 ) رجوع شود به كتاب آزادى فرد و قدرت دولت از نظر آراء و عقايد در اجتماع مدنى .