است ، به اعتبار هدف و روح زهد است نه به اعتبار مفهوم و ماهيت آن ، يعنى احياناً ممكن است آن هدفها حاصل شود بدون توسل به اعراض از ماديات . اكنون ببينيم هدفهاى زهد چه چيزها مىتواند باشد : 1 . ترك ماديات براى اينكه ماديات به دنيا تعلق دارد ، به خاطر اينكه تخلَّى و فراغت براى عبادت پيدا شود . و البته اين نوع ترك ماديات شامل ترك كار و كسب و شغل و عمل و ادارهء خانواده و اجتماع هم مىشود و براساس اين فكر است كه هريك از نماز و روزه و دعا و عبادت از يك طرف و كار و كسب و زندگى از طرف ديگر به دنياى جداگانه اى تعلق دارد اولى مربوط به آخرت است و دومى مربوط به دنيا . اين نوع زهد مستلزم كناره گيرى و اعراض و عزلت و رهبانيت است . اين نوع زهد قطعاً مخالف تعليمات اسلام است . 2 . ترك لذات مادى به خاطر وصول به لذات آخرت . اين نوع زهد مستلزم ترك كار و كسب و شغل و فعاليت - كه وظيفه است - نيست ، فقط مستلزم ترك لذت و تحريم طيبات دنياست به خاطر نوعى تضاد ميان لذتها و خوشيها و سعادتهاى دنيوى با لذتها و خوشيها و سعادتهاى اخروى . اين نوع زهد همان است كه بوعلى آن را معاوضه مىخواند و معلوم نيست كه اين معامله حتى صحيح باشد ، يعنى معلوم نيست كه كسى به خاطر ترك لذت دنيا به لذتى اخروى نائل شود . اگر چنين معامله اى صحيح مىبود حتماً در اسلام طيبات دنيا حرام مىشد و قرآن اين نظر و فكر را رد كرده آنجا كه فرموده : * ( قل من حرّم زينة الله التى اخرج لعباده و الطيبات من الرزق . ) * در اسلام استفاده از لذات مشروع هرچند زياد باشد ، به هيچ وجه شرعاً حرام نيست و مانع لذتهاى اخروى - كه از انجام اعمال عبادى بالمعنى الاعم يا بالمعنى الاخص حاصل مىشود نمىگردد . و لهذا زهد به معنى ترك كار و كسب و عمل و زندگى ، حرام است و زهد به معنى تنزه از لذات و طيبات دنيا واجب نيست و البته چون ترك حلال و مباح است حرام هم نيست