مرتضى مطهري

378

يادداشتهاى استاد مطهرى ( فارسي )

زندگى را خراب و منهدم نمىكند و سبب بدبختى اجتماع نمىگردد ، بلكه بهتر و آماده تر مىكند برعكسِ زندگى غير زاهدانه است كه سبب فنا و سقوط ملتهاست ، همانطور كه منتسكيو در صفحات 214 - 223 روح القوانين بحث كرده است . ما همين الان وقتى كه مىشنويم يك رهبر سياسى و اجتماعى به حقوق كم و زندگى بسيار ساده قناعت مىكند و احياناً محروميتهايى متحمل مىشود و در عين حال از وظايف اجتماعىاش غافل نمىماند ، سخت او را تقديس مىكنيم و او را انسانى شريف مىدانيم و مىخوانيم و شايسته تجليل مىشماريم . زهد و آزادى : پس زهدِ محكوم و مردود عبارت است از تحريم نعمتهاى دنيا بر خود به خاطر اينكه خود آن نعمتها اساساً بد است و يا به خاطر اينكه تنها راه قرب حق ، عبادات ظاهرى است . همان طورى كه در ورقه هاى زهد و رهبانيت گفته‌ايم ، زهد ترك لذت گرايى هست اما ترك زندگى و اجتماع نيست . زهد برداشت كم است اما نه به خاطر اينكه صرفاً اين برداشت كم در دنيا سبب برداشت بيشتر در آخرت باشد ، بلكه براى بازدهى زيادتر در همين دنيا ، بازدهيهاى شرافتمندانه كه عيناً كار اخروى هم هست . اين حقيقت زهد است . اكنون آن چيزهاى ديگر چيست كه به دست آوردن آنها جز با بىاعتنايى و رهايى ماديات ميسر نيست ؟ يكى از آنها آزادى است ولى اين حقيقت يعنى زهد به خاطر آزادى آنگاه عملى است كه انسان خفيف المؤنة زندگى كند يعنى بر شرايط طبيعى يك سلسله قيود و شرايط عادى نيفزايد ، خود را طورى تربيت كند كه بتواند با كم بسازد و با كم زندگى كند ، خود را از اسارت طبيعت به صورت يك سلسله عاديات آزاد كند . اسارت دنيا تنها اسارت فكرى و عقلى نيست كه مورد توجه عرفاست ، اسارت جسمى و جانى از آن كمتر نيست . شرايط حيات هر اندازه مضاعف